ABD ordusu, İran'ın "sürpriz bir saldırı girişimi" kapsamında Ortadoğu'daki Amerikan güçlerine "çok sayıda" balistik füze fırlattığını açıkladı. Saldırıyla birlikte çatışmalardaki kısa süreli duraklama sona erdi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 28 Temmuz'da gerçekleşen saldırıdaki tüm füzelerin "başarıyla önlendiğini" bildirdi. Komutanlık, hedef alınan yerleri açıklamadı.
CENTCOM'a göre ABD ve Suudi Arabistan güçleri de İran kaynaklı insansız hava aracı saldırılarına misilleme olarak Irak'ta "İran yanlısı teröristleri" hedef aldı.
Tahran konuyla ilgili henüz yorum yapmadı.
CENTCOM, ABD ve Suudi Arabistan'ın Irak'ın doğusunda "teröristlere ait çok sayıda lojistik ve silah tesisini" vurduğunu açıkladı.
ABD ordusu bunun, son 72 saat içinde İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) yönlendirdiği 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısına "güçlü bir yanıt" olduğunu söyledi.
CENTCOM, İran ordusunun "ve ona bağlı terörist vekil güçlerin" ABD'nin daha güçlü bir yanıt vermesini istemiyorlarsa "saldırıları durdurması gerektiğini" ifade etti.
Bundan önce Suudi Arabistan, ordusunun ülkenin doğu bölgesindeki petrol tesislerini hedef alan insansız hava araçlarını engelleyip imha ettiğini duyurmuştu.Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tümgeneral Türki el Maliki, söz konusu insansız hava araçlarının Irak topraklarında faaliyet gösteren İran bağlantılı milis gruplar tarafından fırlatıldığını öne sürdü.
Yeniden alevlenen çatışmalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir gün önce İran ile "çok dostane müzakereler" yürütüldüğünü söylemesinin ardından geldi. O noktada iki taraf üst üste üçüncü gün de birbirine saldırı düzenlememişti.
Çatışmalara verilen ara, ABD'nin İran'ın güneyindeki tünelleri ve köprüleri imha ettiğini söylediği 13 gece süren bombardımanın ardından gelmişti. Saldırılarda onlarca kişinin öldüğü bildirilmişti.
Hürmüz Boğazı'na erişim ve boğazın kontrolü, Tahran'ın varlığını dahi reddettiği görüşmelerde temel anlaşmazlık konularından biri olmaya devam ediyor.
Çatışmanın tırmanmasının boğaz üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarını yeniden aksatabileceği endişesiyle petrol fiyatları 29 Temmuz sabahı yükseldi.
Asya piyasalarında sabah işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı %4,3 yükselerek 87,70 dolara çıkarken, ABD'de ham petrolün fiyatı %4,2 artışla 82,62 dolara ulaştı.
Son saldırılar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington ziyaretiyle aynı döneme rastladı.
Netanyahu Beyaz Saray'da Trump ile görüştü ve İran'a karşı sert tutumuyla tanınan ABD Senatörü Lindsey Graham'ın cenaze törenine katıldı.
Pentagon'un son verilerine göre, Trump'ın Şubat ayında İran'a yönelik saldırı emri vermesinden bu yana en az 624 ABD askeri yaralandı.
Pentagon, bu personelin 417'sinin ABD ile İsrail'in İran'a karşı ortak askeri harekâtı olan Epic Fury Operasyonu kapsamında yaralandığını açıkladı.
13 gün süren saldırılara ara verildi
ABD ve İran 25 Temmuz'da karşılıklı saldırılarını durdurmuştu.
Arabulucuların talebiyle, müzakerelere alan açmak için saldırıları durdurma emri verdiğini belirten Trump, İran'la "derinlemesine müzakere" içinde olduklarını açıkladı ve ekledi:
"Ben olmasaydım İran nükleer silaha kavuşacaktı ve İsrail yok olacaktı."
Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, ABD saldırılara ara verdiği sürece İran'ın da saldırılarını durduracağını, ancak Tahran'ın ABD'nin niyetine dair şüphelerini koruduğunu belirtti.
Washington art arda 13 gece süren hava saldırılarını 25 Temmuz'da durdurmuştu.
Bundan bir gün sonra Reuters'a demeç veren kaynak, "İran'ın tutumu 'saldırıya karşı saldırı' yönünde; saldırılar durursa İran da operasyonlarını durduracaktır. Bu mesaj ABD'ye çoktan iletildi" dedi.
Kaynak ayrıca, "Saldırıların durdurulması konusunda iyimserlikten ziyade şüphe hakim. Genel kanı, bu duraklamanın samimi olmaktan çok taktiksel nitelikte olduğu yönünde" diye ekledi.
ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz da pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın diplomasiye daha fazla alan tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu belirtti.
Waltz, Fox News'e verdiği demeçte, Trump'ın görüşmelere "biraz nefes alma alanı" ve "biraz hareket alanı" tanıdığını ifade etti.
Waltz görüşmelerin içeriğine dair ayrıntı vermedi; ancak hafta sonu boyunca İran ile ABD arasındaki çatışmalarda duraklama gözlendi.
Pentagon, yaklaşık iki hafta süren ve giderek şiddetlenen hava saldırılarının ardından bombardıman operasyonlarını durdurdu; ayrıca hafta sonu boyunca İran'ın komşularına yönelik herhangi bir saldırı haberi de gelmedi.
Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Chong da 25 Temmuz Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Başkan Donald Trump, diplomatik bir çözümü tercih ettiğini her fırsatta vurgulamıştır; ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya müttefiklere karşı terör faaliyetlerini sürdürmesi halinde, tüm seçenekler masada kalmaya devam edecektir" dedi.
ABD ve İran 17 Haziran'da askeri saldırıları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve önümüzdeki 60 gün içinde savaşı sona erdirmek için 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı üzerinde anlaştılar.
Ancak anlaşmanın imzalanmasından üç hafta sonra, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları ve ABD'nin buna karşılık olduğunu söylediği hava saldırılarının ardından Trump, ateşkesin "sona erdiğini" ilan etmişti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) 13 gece boyunca İran'da çeşitli bölgelere saldırılar düzenledi.
İran da ABD'nin Körfez'deki üslerine füze ve İHA saldırılarında bulundu.
Brent petrol fiyatı varil başına Mayıs ayından sonra ilk kez 100 doları aştı.
BBC