Tedarik kesintileri nedeniyle AB’de mazotun ortalama pompa fiyatı litre başına 2,24 avroya yükselirken, 12 üye ülkede yeni zam rekorları kırıldı.
AB genelinde pompada dizel yakıtın ortalama fiyatı, Avrupa Komisyonu’nun perşembe günü yayımladığı verilere göre, savaşın Orta Doğu’da patlak vermesinden önce litre başına 1,59 avro iken rekor düzey olan litre başına 2,24 avroya çıktı.
AFP’ye göre Belçika, İtalya, Romanya ve Polonya’nın da aralarında bulunduğu 12 AB üyesi ülkede tüm zamanların en yüksek seviyeleri kaydedildi. Artışlar, hane halkı bütçeleri üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. Yeni bir Euronews analizi, 50 litrelik bir dizel deposunu doldurmanın Bulgaristan’da brüt aylık asgari ücretin yüzde 15’inden fazlasına denk geldiğini ortaya koydu.
Komisyon’un son verileri, karayolu yük taşımacılığında ve tarım makinelerinde başlıca yakıt olan dizelin fiyatının Danimarka, Hollanda ve Finlandiya’da litre başına 2,50 avronun üzerine çıktığını, Almanya’da ise litre başına 2,44 avroya ulaştığını gösteriyor.
Belçika’da fiyatların rekor kırdığı pazartesi günü dizel, önceki hafta litre başına 2,39 avro iken ortalama litre başına 2,43 avrodan satılıyordu.
İtalya’da fiyatlar yedi sent artarak litre başına 2,35 avroya yükseldi. Denizaşırı topraklar ve Korsika hariç, Fransa’daki akaryakıt istasyonlarında ise litre başına ortalama 2,37 avro alınarak çok hafif bir gerileme kaydedildi.
AB genelinde fiyatlar, geçen hafta boyunca litre başına ortalama 1 sent arttı.
Avrupa Komisyonu’nun Haftalık Petrol Bülteni’nde yer alan rakamlar, ülkeler arasında değişen ve birlik çapında pompada ödenen fiyatın ortalama yüzde 40’ını oluşturan vergileri de kapsıyor.
Ancak bu veriler, örneğin Fransa’da çok kilometre yapan sürücülere sağlanan destek gibi hedefli sübvansiyonları dikkate almıyor.
AB ortalaması, 2024’teki ulusal yakıt tüketimi ağırlıklandırılarak hesaplanıyor. Şubat ayında, ABD ile İsrail’in İran’a düzenlediği hava saldırılarının Orta Doğu’daki savaşı tetiklemesinden önce, litre başına 1,59 avro seviyesindeydi.
Şubat ayından bu yana yakıt fiyatlarını yukarı iten faktörler arasında, Körfez’den gelen fosil yakıtlar için kritik bir güzergâh olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, ardından Husilerin Kızıldeniz’de Suudi ihracatını bloke etmesi ve Ukrayna’nın Rus rafinerilerini hedef alan saldırıları yer alıyor.
Arz kesintileri, pompada fiyatları yükselten unsurlardan yalnızca biri. Ham petrol maliyeti ile ondan üretilen yakıtların toptan değeri arasındaki farkı ifade eden Avrupa rafineri marjları da yüksek kalmaya devam ediyor. ECB uzmanları, eylül ayında Euronews’e, vadeli işlemler fiyatlarına dayanarak dizel marjlarının ekim ayında zirveye ulaşmasının beklendiğini söylemişti.
euronews