Arnavutluk'taki protestolarla ilgili neler biliniyor?

Avrupa - 17-10-2026 10:26

Arnavutluk'un büyük şehirlerinde protestocular ve çevik kuvvet polisleri arasında, onlarca yıldır görülmemiş çatışmalar yaşandı.

Hükümet binalarına ve bazı özel işletmelere saldırılar düzenlendi.

Peki, ülkede neler oluyor?

Protestolar ne kadar büyük ve sıra dışı?

Arnavutluk'un başkenti Tiran'da aylardır hükümet karşıtı "Flamingo" hareketinin protestoları yaşanıyordu ama geçen Salı günü başlayan olaylar farklı bir boyuttaydı.

Çatışmalar Tiran'ın ötesine de yayıldı. Batıda Durrës, Shkodër, Lezhë ve Vlora, güneyde Gjirokastër ve doğuda Korçë gibi ana şehirlerde de çatışmalar oldu.

Yeni gösteriler, yüksek eğitim ücretleri ve kitap masrafları ile artan geçim sıkıntısına yardımcı olmak için hükümetten eylem talep eden bir öğrenci hareketi olarak ortaya çıktı.

Ortaokulların da katılmasıyla sayı arttı.

Çok geçmeden maskeli protestocular polise taş attı ve polis de tazyikli su, göz yaşartıcı gaz ve coplarla karşılık verdi.

Genç bir adamın kırık bacağıyla acı içinde sallanarak taşınmasının görüntüleri birçok kişiyi öfkelendirdi.

Özürler dilendi ama durum sakinleşmedi.

Eğitim Bakanlığı binasının bir katı ateşe verildi, diğer devlet kurumları da alevler içinde kaldı.

Yaz boyunca yaklaşık 135 gün boyunca her akşam, Tiran'ın merkezindeki Arnavutlar, dördüncü dönemindeki Başbakan Edi Rama'nın istifa etmesi çağrısında bulundu ve pembe bir flamingo resmi taşıdılar.

Protestolar, Adriyatik kıyısında ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner ile bağlantılı devasa bir turizm projesi nedeniyle başladı.

Göstericiler, lüks konut projesinin hayata geçmesi halinde, Vlora sahil kenti yakınlarındaki bir adada bu kuşun neslinin tükeneceğini söyledi.

Kamuoyundaki öfke, bakanlar ve diğer üst düzey yetkililer arasında yolsuzluk iddialarının giderek daha yüksek sesle dile getirildiği bir dönemde ortaya çıktı.

Başbakan yardımcılarından biri ülkeyi terk etti, diğerine ise soruşturmalar devam ederken istifa etmesi talimatı verildi.

Flamingo hareketi radikalleşti mi?

Flamingo eylemcileri herhangi bir siyasi partiyle bağlantılarının olmadığını söylüyorlar. Sloganlarından biri de "Rama hapiste, Berisha hapiste".

Rama başbakan ve Sali Berisha Arnavutluk'un ana muhalefet lideri, aynı zamanda da eski başbakan ve cumhurbaşkanı.

Eylemlere gençler ve yaşlılar, çocuklu aileler ve bazen de büyükanne ve büyükbabaları katıldı. Katılımcılardan bazıları her gecenin ardından ortalığı temizlemekten gurur duyuyordu.

Ancak aylar ve alışılmadık derecede sıcak bir yazdan sonra, sayıları azaldı ve hükümetin taleplerini karşıladığı yönünde hiçbir işaret yoktu.

Mevcut hareket çok daha şiddetli görünüyor. Onlarca polis yaralandı ve Avrupa'nın gözleri, AB üyeliği için en güçlü adaylardan biri olarak görülen bu ülkede bundan sonra neler olacağına çevrildi.

Birkaç genç protestocu BBC'ye, şu anda yaşananların önceki hareketin yeni bir aşaması olduğunu söyledi.

Livia adlı genç kadın, beş aylık barışçıl protestonun "aşağılanma, alay ve küçümsemeyle karşılandığını" belirtti.

"Bu, hükümetten sesimizin duyulmasına izin verilmeyeceğine dair açık bir mesajdı" diye de yakındı.

Brunela adlı bir başka eylemci de bundan sonra neler olabileceği konusunda endişeli olduğunu söyledi.

"Medya ve hükümetin, özellikle de şimdi, tepki vermesinden dolayı çok korkuyorum. Bu sadece benim sesim değil, Arnavut gençliğinin sesi."

Flamingo liderleri bunu kamuoyuna açıklamamış ve öğrenci hareketinin hiçbir temsilcisi de ortaya çıkmamış olsa da iki grup arasında bir örtüşme yaşanmış olabilir.

Sonuçta, başlıca endişeleri yolsuzlukla ilgili ve başbakan da bunun adalet sistemi tarafından soruşturulması gerektiğini söylüyor.

Rama, hasar gören binalardan bazılarını gezerek Sali Berisha'yı kaos çıkarmakla suçladı.

"Bütün bunlar aynı elin işi. Arnavut muhalefetini boğazından yakalayan, Arnavutluk'u birden fazla kez yakıp yıkan ve şimdi de herhangi bir ilerlemeyi engellemek için tekrar yakıp yıkmaya hazırlanan elin işi. Bu, en akıl dışı nefretle beslenen kör bir mücadele" dedi.

Başbakan istifa etmeyi reddetti ve "dinleyeceğini, meşru endişeleri gidereceğini ve Arnavutluk'un ilerlemesini sağlayacağını" söyledi.

Berisha'nın Demokrat Partisi, Rama'yı devirmek için sık sık halkı sokağa dökmeye çalıştı.

Ancak aylardır protesto gösterileri düzenleyen ve zaman zaman polisle çatışan sadık destekçilerinin sayısı, mevcut katılımla karşılaştırıldığında düşük kaldı.

Hükümet ne yapıyor?

Dolayısıyla Berisha'nın bu olayları planlamış olabileceğine dair bazı şüpheler var. Fakat bundan faydalanmaya çalışması da muhtemel.

Öte yandan Arnavut medyası, yabancı ülkelerin gizli servislerinin olaya karışmış olabileceğini öne sürdü.

Sırbistan'a karşı iddialar ortaya atıldı ve yorumcular Belgrad'ın, AB'ye katılımda bir sonraki aday olarak sık sık adı geçen Arnavutluk'u kıskandığını öne sürdüler.

Nitekim Başbakan Rama da günü bu iddiayı yineledi.

"Bunlar, Arnavutluk'un barış içinde olmasını istemeyen yabancı eller... Arnavutluk'un birleşik Avrupa ailesinin bir parçası olmasını istemiyorlar" dedi.

BBC

Günün Diğer Haberleri