Ermenistan'da seçimi Avrupa yanlısı Başbakan Nikol Paşinyan'ın partisi önde tamamladı. Rusya yanlısı partiler bekledikleri desteği bulamadı. Paşinyan; ABD, Türkiye ve Azerbaycan ile de iyi ilişkilerden yana.
Rusya ile güçlü bağları olan Ermenistan'da Pazar günü düzenlenen parlamento seçimini, resmî olmayan ilk sonuçlara göre Batı'yla yakınlaşma politikası izleyen Başbakan Nikol Paşinyan önde tamamladı.
Merkezi Seçim Komisyonu, Paşinyan'ın lideri olduğu Sivil Sözleşme Partisi'nin oyların yüzde 49,8'ini aldığını açıkladı.
Seçimde en güçlü muhalefet bloku, iş insanı Samvel Karapetyan'ın liderliğindeki Rusya yanlısı Güçlü Ermenistan oldu. Blok, ilk verilere göre yüzde 23 oy topladı ve Paşinyan'ın partisinin oldukça gerisinde kaldı.
Eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ın başkanı olduğu Ermenistan İttifakı oluşumu ise yüzde 10 civarında oy aldı. Koçaryan da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le yakın ilişkileriyle tanınıyor.
Yaklaşık yüzde 4 oy alan Müreffeh Ermenistan Partisi'nin de parlamentoya girmesi bekleniyor. Ancak mevcut tablo, Moskova yanlısı partilerin çoğunluk sağlamasına yetmiyor.
Seçime katılımda büyük artış
Seçime katılım oranı yüzde 59 ile 2021 seçimindeki yüzde 49'luk katılımın belirgin şekilde üzerinde oldu.
Ermenistan'da bu seçim ülkenin geleceğini belirleyecek önemli bir dönüm noktası olarak görülüyordu.
Zira 2018'den bu yana görevde olan Paşinyan, geleneksel olarak Rusya'nın yanında yer alan Ermenistan'ı Avrupa Birliği'ne yakınlaştırmayı ve uzun vadede üyelik sürecini ilerletmeyi hedeflerken, muhalefet Rusya yanlısı bir tutum izliyor. Paşinyan'ın AB yanlısı tutumu ülkenin geleneksel müttefiki Rusya ile ilişkilerin gerilmesine yol açmış durumda.
Türkiye ve Azerbaycan politikası
Paşinyan, ABD, Türkiye ve Azerbaycan ile de iyi ilişkilerden yana. Seçimlerin ardından Ermenistan ve Türkiye arasında sınır kapılarının kısa süre içinde açılması bekleniyor.
Diğer yandan Paşinyan son yıllarda ciddi krizlerle karşı karşıya kaldı. Azerbaycan ile yaşanan çatışmalarda 2020–2023 döneminde Dağlık Karabağ'ın tamamen kaybedilmesi ülkede büyük tepkiye neden oldu. Bölgeden 100 binden fazla Ermeni göç etmek zorunda kaldı. O dönemde başkent Erivan'da düzenlenen protestolarda Paşinyan hedef alındı.
Ancak Dağlık Karabağ'ın kaybı, aynı zamanda Rusya'nın Ermenistan'daki etkisine yönelik güveni de sarstı. Moskova'nın çatışma sürecinde pasif kalması, halkın önemli bir kesiminde hayal kırıklığı yarattı.
Paşinyan'dan Batı ile yakınlaşma ve barış arayışı
Paşinyan, askeri yenilgilerin ardından Azerbaycan ile kalıcı barış için Avrupa ve ABD'nin arabuluculuğuna yöneldi. Muhalefet, bu süreci "ülkeyi zayıflatmak" olarak nitelese de hükümet, sınır hattında çatışmaların azalmasını barış çabalarının sonucu olarak görüyor.
Alman Konrad-Adenauer Vakfı'nın Güney Kafkasya Direktörü Jacob Wöllenstein, Alman haber ajansı DPA'ya yaptığı açıklamada, Ermenistan'da son yıllarda siyasi ortamın hayli değiştiğini belirterek, "Birçok kişi Paşinyan'ı sevmese de ona alternatif görmüyor" değerlendirmesinde bulundu.
Moskova'nın baskısı ters tepti
Rusya'nın son aylarda Batı'ya yakınlaşma politikaları nedeniyle Ermenistan'a yönelik ithalat yasakları ve ucuz gaz anlaşmasını iptal etme tehdidi ise ülkede tepkiyle karşılandı.
Nitekim Putin'in Ukrayna savaşını da "Kiev'in AB'ye yakınlaşmanın sonucu" olarak nitelendirmesi Ermenistan'da bir tür tehdit olarak algılandı. Bu atmosferin, önceki seçimde sandığa gitmeyen seçmenleri harekete geçirdiği ifade ediliyor.
Gergin kampanya dönemi
Seçim kampanyası siyasilerin birbirlerini sert sözlerle suçladığı gergin bir ortamda gerçekleşti. Paşinyan'n yüz binlerce Azerbaycanlıyı ülkeye yerleştirmeyi planladığı iddiası kamuoyunda tartışılırken, hükümet ise Rusya yanlısı partileri "oy satın almakla" suçladı.
Yurt dışında yaşayan Ermenilerin para karşılığı oy kullanmak üzere ülkeye getirildiği iddiaları üzerine soruşturmalar açıldı, seçim günü dahi gözaltılar oldu. Ancak hükümet bu iddialara ilişkin somut kanıt sunmadı.
Kesin olmayan sonuçlara göre Paşinyan'ın beş yıllık yeni bir dönem için yetki alması bekleniyor. Rusya ile yaşanan gerilim, Moskova'ya olan ekonomik bağımlılık ve AB üyeliği hedefinin uzak görünmesi, yeni dönemde hükümetin önündeki başlıca zorluklar olarak öne çıkıyor.
dpa / TY,MUK
DW