FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun futbol varlıklarını özel yatırımcılara açma planı, 2018'deki benzer girişimin ardından ikinci kez gündeme geldi. Infantino'nun daha önce de milyarlarca dolarlık yeni organizasyon projeleri için özel finansman arayışına girdiği belirtiliyor.
FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun, Dünya Kupası'nı özel yatırımcılarla birlikte yönetecek 20 milyar dolarlık (17,5 milyar euro) bir şirket kurma planı salı günü açıklandı. Plana, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın ailesi de dahil olmak üzere bazı özel yatırımcıların katılacağı belirtildi.
Plan, Avrupa futbolunun yönetim organı UEFA tarafından kısa süre içinde sert şekilde eleştirildi.
Infantino'nun, Dünya Kupası ve Kulüpler Dünya Kupası gibi organizasyonları yönetecek "FIFA Forward Enterprise" (FFE) adlı ticari bir iştirak oluşturma planı ilk olarak Londra merkezli The Times gazetesi tarafından duyuruldu.
FIFA, açıklamasında FFE'nin, azınlık payları alacak ve yönetimi kontrol etmeyecek uzun vadeli yatırımcıların özenle seçilmesine dayalı, 20 milyar dolarlık başlangıç özsermaye değerlemesi üzerinden, bu yılın ilerleyen dönemlerinde kalkınma programlarını finanse etmeye yardımcı olmak için 4,2 milyar dolara (3,7 milyar avro) kadar kaynak yaratacağını bildirdi.
FIFA, New York merkezli JP Morgan ile çalışırken, planlanan yatırımcılar arasında Joshua Kushner'ın kurduğu Thrive Eternal da bulunuyor. Joshua'nın kardeşi Jared, ABD Başkanı'nın kızı Ivanka Trump ile evli.
Bu ay sona eren erkekler Dünya Kupası, Trump ile Infantino arasındaki siyasi ve kişisel bağları daha da pekiştirdi ve UEFA dahil, bu ilişkilere dair kaygıları körükledi.
Times'ın haberinin yayımlanmasının hemen ardından yayımladığı sert bir açıklamada UEFA, “Bu, futbolun yönetici kurumlarının asla geçmemesi gereken bir çizgiyi aşıyor. UEFA bunu son derece ciddiye alıyor. Her ulusal futbol federasyonu da aynı şekilde davranmalı,” ifadelerini kullandı.
Salı günü, FIFA organizasyonlarındaki hisselerin satılacağına dair haberlere yanıt veren UEFA, “Futbolun ruhu ve yönetimi alınıp satılacak varlıklar değildir. Hele ki kimlerin mali kazanç sağlayacağı konusunda hiçbir şeffaflık yokken,” dedi.
FIFA şu anda dünya çapında 211 ulusal üye federasyondan oluşan, İsviçre merkezli kâr amacı gütmeyen bir birlik. Üyelerin herhangi bir planı onaylaması gerekiyor ve FIFA'ya göre bunun karşılığında “tek seferlik sermaye olarak 20 milyon dolara (17,5 milyon euro) kadar erişim” imkânı elde edecekler.
FIFA açıklamasında Infantino, “Bu, dünya genelinde futbolun demokratikleştirilmesiyle ilgili,” dedi. Açıklamada ayrıca “istişare süreci başlamıştır” ifadesine yer verildi.
Salı günkü sürpriz duyurunun ana hatlarını, FIFA Başkanı Infantino 18 Temmuz'da, İspanya ile Arjantin arasındaki Dünya Kupası finalinden bir gün önce Manhattan'da toplanan üyelere detaylı biçimde anlattı. Orada FIFA Başkanı, “FIFA'nın sahip olduğu ticari potansiyeli ve fırsatları açığa çıkarma” sözü verdi.
FIFA'nın önerilen projeye ilişkin açıklamasının odağında, “FIFA Fast-Forward Programı” kapsamında 2038'e kadar 211 üyesinin her birine ne kadar para aktarılabileceği yer aldı.
Şu anda 2027-30 Dünya Kupası ticari döngüsü boyunca her üye için vaat edilen 8 milyon dolar (7 milyon euro) tutarındaki kalkınma fonu yerine, sonraki döngülerde sırasıyla 20 milyon, ardından 22 milyon dolar (19,3 milyon euro) ve 24 milyon dolar (21 milyon euro) ödenmesi öngörülüyor.
Daha önceki özelleştirme girişimleri
Önerilen girişim, giderek daha tartışmalı hale gelen 11 yıllık başkanlığı sırasında Infantino'nun, özel destekçilerle çok milyar dolarlık bir anlaşmayı hayata geçirmeye çalışmasının ikinci örneği.
Infantino, 2018'de Japonya merkezli SoftBank ile birlikte, görünüşe göre Suudi Arabistan yatırımıyla desteklenen yeni küresel turnuvalar, genişletilmiş bir erkekler Kulüpler Dünya Kupası da dahil, yaratmak için 12 yıla yayılan, 25 milyar dolarlık (22 milyar euro) gizli bir teklif sundu.
Bu plan, nihayetinde UEFA'nın, en değerli varlıkları olan Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Şampiyonası'na yönelik bir tehdit olarak gördüğü için gösterdiği şiddetli direnişle karşılaşıp suya düştü.
Yine de Infantino, Suudi futbolu ve krallığın Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile daha yakın bağlar kurdu. Riyad hem 2034 Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak hem de 2025'te ABD'de düzenlenen yenilenmiş erkekler Kulüpler Dünya Kupası'nın başlıca finansörleri arasındaydı. Bu turnuvayı Chelsea, Paris Saint Germain karşısında 3-0'lık heyecan verici bir galibiyetle kazandı.
Infantino'nun geleceği
FIFA, ABD, Kanada ve Meksika genelinde bilet ve konaklama için eşi benzeri görülmemiş derecede yüksek fiyatların uygulandığı 2026 turnuvasından yaklaşık 12 milyar dolar (10,5 milyar euro) tutarında rekor Dünya Kupası geliri elde etti.
Yeni sona eren Dünya Kupası'nın finansal başarısı, Infantino'nun gelecek yıl, 2031'e kadar sürecek dördüncü ve son dönem için rakipsiz biçimde yeniden seçilmesini neredeyse garantilemiş görünüyor.
Infantino, 2023'te Ruanda'da alkışlarla yeniden seçildiği kongrede, benzer finansal sonuçlar elde eden herhangi bir özel şirket CEO'sunun “sonsuza kadar görevde tutulacağını” ima etmişti.
Infantino'nun, 61 yaşına geldiğinde sona erecek FIFA başkanlığının ötesinde futbolda farklı bir küresel rol üstlenmek isteyebileceğine dair spekülasyonlar yıllardır dolaşıyor.
The Times, salı günkü haberinde, yeni FFE yapılanması içinde Infantino için CEO benzeri bir “komiser” rolü oluşturulabileceğini yazdı.
FIFA yayımladığı açıklamada, “Bu hiçbir zaman gündeme gelmedi; ancak FIFA Başkanı ve FIFA yönetimi, bu yapı onaylanırsa, bu kuruluşta öncü rollere sahip olacak ve olmak zorunda,” dedi.
Salı günkü açıklamada, FIFA'nın, Infantino'nun başkanlık ettiği Yönetim Konseyi'nin ve temsil ettiği 211 ulusal futbol federasyonunun bu konuyu tartışıp karara bağlaması için herhangi bir takvim öngörülmedi.
DW