Avrupalılar çatılarına güneş paneli ya da prizden şarj edilen alternatifler kurmak için yarışırken, batarya depolama sistemlerine duyulan ihtiyaç hızla artıyor.
Avrupa’nın temiz enerji dönüşümünün “parlayan yıldızı” olarak nitelenen güneş enerjisi, batarya depolama sistemlerine olan ilgiyi hızla artırıyor.
İran’a karşı yürütülen savaşın gölgesinde, yerli yenilenebilir enerji kaynakları Avrupa hanelerini dalgalı fosil yakıt fiyat şoklarının etkisinden korumaya yardımcı oluyor. Son analizler, güneş enerjisinin mart ayı boyunca gaz ithalatını azaltarak Avrupa’ya günde 100 milyon eurodan fazla tasarruf sağladığını gösteriyor.
Doğalgaz fiyatlarının yüksek seyretmesinin başlıca nedeni İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hâkimiyeti. Fiyatlar yüksek kalmaya devam ederse, uzmanlara göre 2026 genelindeki toplam tasarruf çarpıcı biçimde 67,5 milyar euroya ulaşabilir.
Avrupa’da güneş enerjisinde büyük sıçrama
İngiltere'de hükümetin yeni verilerine göre 2026 Mart ayında 27 binden fazla güneş enerjisi kurulumu tamamlandı. Bu, 2012’den bu yana kaydedilen en yüksek aylık rakam. Böylece güneş enerjisi kurulu gücü son bir yılda yüzde 11,7 arttı ve ülkenin enerji karmasına 2,3 GW’lık ekstra, temiz ve yerli üretim elektrik eklendi.
Bunu somutlaştırmak gerekirse, 1 GW kapasiteli bir elektrik santrali, ABD’deki ortalama hane tüketimi esas alındığında yaklaşık 876 bin haneye bir yıl boyunca enerji sağlayabiliyor.
Almanya’da enerji şirketi Enpal BV, Orta Doğu’da ABD-İsrail çatışmasının başlamasından bu yana güneş panelleri ve ısı pompalarına yönelik taleplerin yaklaşık yüzde 30 oranında sıçradığını tespit etti. Güneş enerjisi şirketi 1KOMMA5° GmbH de güneşe olan ilginin neredeyse ikiye katlandığını bildiriyor.
İngiltere, geleneksel çatı panellerini karşılayamayan ya da ortak/kiralık konutlarda yaşayan haneler için ticari amaçla prize takılan (plug-in) güneş panellerinin satışına onay veren son Avrupa ülkesi oldu.
Profesyonel kurulum gerektirmeyen bu küçük cihazlar, Carbon Brief’in analizine göre tipik bir Birleşik Krallık hanesine 15 yıllık ömürleri boyunca bin 100 sterlin (yaklaşık bin 261 euro) tasarruf sağlayabiliyor ve Almanya’da uzun süredir yerli enerji üretiminin vazgeçilmez bir parçası.
Batarya depolama nedir?
Batarya depolama, hanelerin elektriği ihtiyaç duydukları anda kullanmak üzere depolamasına ve hazır tutmasına olanak tanıyor.
Bu bataryalar, güneş panelleri ya da diğer ev içi üretim kaynaklarından elde edilen fazla elektrikle şarj edilebiliyor; hatta doğrudan şebeke elektriğiniz üzerinden bile doldurulabiliyor.
Çoğu insan gün içinde (işte ya da okulda olduğu için) daha az elektrik tüketiyor. Oysa güneş panelleri elektriğin büyük bölümünü tam da bu saatlerde üretiyor.
Bataryalar bu nedenle, hanelerin depolanan enerjiyi geceleri ya da güneş panellerinin yeterince üretim yapamadığı çok bulutlu günlerde kullanmasını sağlıyor. Güneş panellerinin ürettiği elektriği şebekeye geri vermek ve bunun karşılığında ödeme almak da mümkün.
İngiliz enerji şirketi Octopus Energy’den Phil Steele, Euronews Earth’e, “Bataryalar, akıllı tarifelerle birlikte kullanıldığında enerji faturalarını ciddi ölçüde düşürebilir,” diyor.
“Gün boyunca aynı sabit ücreti ödemek yerine, Agile Octopus gibi akıllı tarifeler, elektriğin en ucuz olduğu saatlerde bataryayı otomatik olarak şarj ediyor ve fiyatların en yüksek olduğu zamanlarda boşaltarak müşterilerin depolanan her birim enerjiden en fazla faydayı sağlamasına imkân tanıyor.”
Bataryalar ne kadara mal oluyor, ne kadar dayanıyor?
Uluslararası Enerji Ajansı'na göre bataryaların ortalama maliyeti, batarya kimyası ve üretimindeki ilerlemeler sayesinde 2010’dan bu yana yüzde 90 oranında düştü.
Son beş yılda dünya genelinde 2.000 GWh’nin üzerinde lityum-iyon batarya kapasitesi devreye girdi. Bu kapasite 40 milyon elektrikli aracı ve binlerce enerji depolama projesini besliyor.
Bir bataryanın fiyatı, evinizin ihtiyaçlarına göre değişiyor. Örneğin, tipik bir Britanya hanesini yaklaşık altı ila sekiz saat besleyebilen Octopus Energy imzalı 5 kWh’lık bir batarya, 3 bin 447 sterlinden (yaklaşık 4 bin 28 euro) başlayan fiyatlarla satılıyor. Daha yüksek kapasiteli, örneğin 10 kWh’lık modellerin fiyatı ise 7 bin euronun üzerine çıkabiliyor; buna karşılık yaklaşık bir buçuk günlük enerji depolayabiliyorlar.
Bir bataryanın ortalama ömrü, kullanım şekline bağlı olarak genellikle 10–12 yıl civarında. Ancak bu cihazlara yönelik araştırmalar geliştikçe bu sürenin yakında uzaması bekleniyor.
Batarya depolama Avrupa’nın elektrik şebekesini iyileştirebilir mi?
Avrupa şu sıralar, arzın talebi aştığı negatif elektrik fiyatlarının yükselişte olduğu bir dönemden geçiyor. Bu durum, kıta genelinde sanayi ölçekli batarya enerji depolama sistemlerinin güçlendirilmesi yönündeki çağrıları yeniden gündeme taşıdı.
Geçen yıl AB, 27,1 GWh’lik yeni batarya depolama sistemi kurdu ve böylece art arda 12’nci kez rekor büyüme kaydetti. Ancak Solar Power Europe imzalı bir rapor, Birliğin 2030 hedeflerine ulaşabilmesi için bu on katlık büyümeyi bir kez daha tekrarlaması gerektiğini vurguluyor.
2025’te yeni BESS kapasitesinin yüzde 60’ından fazlasını beş AB pazarı sağladı. Yarışta Almanya ve İtalya başı çekti. En hızlı büyüyen pazar ise üçüncü sıraya yükselen Bulgaristan oldu. Onu Hollanda ve İspanya izledi.
euronews