Güneş enerjisi üretimi, dünya genelinde kömür, doğal gaz, nükleer, rüzgar ve hidroelektriğin hepsini geride bırakarak açık ara öne geçti.
Avrupa Birliği'nde ilk kez, bu yıl haziran ayında elektriğin dörtte biri güneş enerjisinden sağlandı.
Güneş enerjisi Haziran 2026'da AB'de rekor düzeyde 52 TWh elektrik üretti ve Birlikte aylık üretimin yüzde 25'ini karşıladı. Böylece güneşin Mayıs 2026'da kaydedilen önceki aylık rekoru olan 47 TWh'yi (yüzde 23) geride bıraktı.
Güneş, ay boyunca AB'nin en büyük tekil elektrik kaynağı oldu; nükleer (yüzde 21), gaz (yüzde 15), rüzgar (yüzde 14) ve hidro (yüzde 12) santrallerinin önüne geçerken, kömürün payı yalnızca yüzde 8'de kaldı. Bu, güneş enerjisinin Haziran 2025 ve Mayıs 2026'nın ardından AB'nin en büyük güç kaynağı olduğu üçüncü ay.
“Güneş enerjisinin yükselişi gerçekten baş döndürücü; ardı ardına yapılan tüm tahminleri boşa çıkarıyor” diyor analizi gerçekleştiren Ember düşünce kuruluşundan kıdemli analist Chris Rosslowe. “Yalnızca birkaç yıl içinde güneş, kenarda kalan küçük bir aktörden Avrupa'nın elektrik sisteminin vazgeçilmez bir bileşenine dönüştü; hükümetler ve vatandaşlar düşük maliyetli, hızla kurulabilen yerli enerji kaynakları ararken.”
2021 Haziran'ında güneş enerjisi AB elektriğinin yalnızca yüzde 10'unu (21 TWh) üretiyordu.
Güneş enerjisi ucuz ve hızla kurulabiliyor
2021 ile 2025 arasında AB'de güneş enerjisi her yıl beşte birden fazla büyüdü; bu, tüm enerji kaynakları arasında en hızlı büyüme. Bunun başlıca nedeni yüksek kurulum temposu; yalnızca 2025 yılında 65,1 GW yeni kapasite devreye alındı.
Hazirandaki rekor güneş üretimi, kısmen rekor kıran sıcak hava dalgalarının tetiklediği soğutma talebi nedeniyle yaz aylarında görece yüksek seyreden elektrik talebiyle aynı zamana denk geldi. Güneş enerjisi, sıcak ve rüzgarsız koşullarda diğer kaynakların zorlandığı bir dönemde elektrik arzını ayakta tutmaya yardımcı oldu.
Yenilenebilir devriminde Avrupa'nın öncüsü İspanya
Güneş enerjisindeki büyüme, AB üye ülkelerinin tamamında hissediliyor. 2026'da şimdiye kadar 18 AB ülkesi, elektrikte güneşin payına ilişkin yeni aylık rekorlar kırdı.
İspanya'da güneş enerjisi Haziran 2026'da ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını (yüzde 34) üretti. Bu, ülkenin temiz enerjiye yaptığı olağanüstü yatırımlar sayesinde mümkün oldu. 2019'dan bu yana rüzgar ve güneş kapasitesini ikiye katlayarak 40 GW'tan fazla ilave etti; bu, güç piyasası İspanya'nınkinin iki katı büyüklükte olan Almanya dışında herhangi bir AB ülkesinden daha fazla.
Bu, tüketiciler için de karşılığını veriyor. İspanya'da elektrik faturaları düşerken, İran savaşının patlak vermesiyle başlayan enerji krizi sonrası birçok ülkede yükselişe geçti. Ember'in analizine göre, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapandığı mart ayından bu yana her hane elektrik faturasında ayda 10 avro tasarruf etti.
İspanya, Ağustos 2025'te hiç kömürle çalışan santral kullanmadı. Bu, yalnızca 10 yıl önce kömürün ülkenin elektrik üretiminin dörtte birini oluşturduğu dönemle kıyaslandığında büyük bir dönüşüm.
Bu, ülkelerin isterlerse enerji kaynaklarını ne kadar hızlı dönüştürebileceğini gösteriyor. Rosslowe, “İspanya'nın başardığını yapmak için İspanya güneşine ihtiyacınız yok; Avrupa'daki her ülke, pahalı gaza bağımlılığını azaltmak için kendi rüzgar ve güneş kaynaklarını çok daha iyi değerlendirebilir” diye konuşuyor.
Tüm bunlar, elbette emisyonlar açısından da son derece olumlu. İspanya 2025'te elektriğinin yalnızca yüzde 25'i için fosil yakıtlara dayandı; bu sayede kişi başı 0,9 ton CO2 eşdeğeri emisyonu, AB ortalaması olan 1,3 ton CO2e'nin altında kaldı.
Almanya'da balkon tipi güneş sistemleri çok popüler
Almanya'da güneş enerjisi Mayıs ayında ilk kez elektriğin üçte birinden fazlasını (yüzde 33) karşıladı ve Haziran'da payını yüzde 36'ya çıkardı.
Almanya, Avrupa'nın faaliyette olan en büyük güneş parkına ev sahipliği yapıyor; eski bir kömür madeninin üzerinde 500 hektardan fazla alana yayılan paneller bulunuyor. Öte yandan sıradan Almanlar da güneş enerjisinin faturalarını düşürme potansiyelini benimsemiş durumda.
Genellikle balkonlara, teraslara ve bahçe sundurması çatılarına kurulan tak-çalıştır güneş sistemleri, dış duvara sabitlenebilen küçük panellerden oluşuyor. Avrupa'nın birçok ülkesinde bu sistemler marketlerden ya da internetten satın alınabiliyor. Almanya'da 2022 ile 2025 arasında bir milyondan fazla tak-çalıştır paket kuruldu.
Tak-çalıştır güneş sistemlerinin ürettiği elektrik, ek kurulum maliyeti olmadan, tıpkı bir cep telefonu şarj cihazı gibi doğrudan prizden kullanılabiliyor.
Uzmanlara göre, sistemin maliyetini karşılamak ortalama iki ila altı yıl sürüyor; bu süre ödediğiniz fiyata, sistemin büyüklüğüne ve konumuna göre değişiyor. Ancak çalışmaya başladığında tak-çalıştır güneş sistemleri şebekeden çekilen elektrik miktarını azaltarak faturaları düşürüyor.
Almanya'da balkon tipi güneş panellerinin fiyatı son birkaç yılda yarıya indi; küçük modeller artık yaklaşık 200 avroya satılıyor.
Tüketiciler, balkon panellerinin ürettiği enerjiyi depolamak için bir batarya ekleyerek daha fazla tasarruf sağlayabiliyor. Güneş enerjisi elektrik üretmek için güneş ışığına bağımlı olduğundan, enerji yalnızca gündüz saatlerinde üretiliyor. Ancak bu saatlerde tüketim genellikle daha düşük; çünkü birçok kişi iş veya okul nedeniyle evde olmuyor. Akşamları, güneş panelleri elektrik üretemezken, insanlar eve döndükçe enerji talebi artıyor.
Bataryalar, gündüz üretilen güneş enerjisini depolayarak hanelerin bunu akşam kullanmasına imkan tanıyarak Almanya'daki dengesiz arz ve talebi dengelemeye yardımcı olabilir. Böylece gündüz üretiminin boşa gitmesi önlenir ve elektrik şebekesindeki yük hafifleyebilir.
Geleneksel olarak kömüre dayanan Polonya'da manzara değişiyor
Polonya Haziran ayında elektriğinin neredeyse dörtte birini güneşten sağladı (yüzde 24). AB'nin en büyük kömür kullanıcılarından biri olmasına rağmen, Polonya aynı zamanda Avrupa'da en hızlı güneş enerjisi büyümesini yaşayan ülkelerden biri.
Haziran 2025'te Polonya, yenilenebilir kaynakların kömürden daha fazla enerji sağladığı kritik bir eşiğe ulaştı. Energy Forum adlı düşünce kuruluşuna göre, elektriğin yüzde 44,1'i yenilenebilir kaynaklardan gelirken kömür ve linyit santralleri yüzde 43,7 üretim yaptı.
Polonya'da 2025 yılında 23 GW kurulu fotovoltaik kapasite bulunuyordu. Sadece beş yıl önce ülkede PV kurulumları 2 GW ile sınırlıydı.
Polonya için temel zorluklardan biri, enerji dönüşümünü geciktiren engellerin ortadan kaldırılması. Energy Forum'dan Dr Maria Niewierko şöyle açıklıyor: “Hükümetin 2016'da neredeyse tamamen durdurduğu ve yalnızca iki yıl önce bu düzenlemeleri gevşetmeye başladığı kara rüzgar enerjisinin gelişimi hâlâ çok sınırlı.”
euronews