Ukrayna’nın insansız hava aracı saldırıları, Rusya’nın rafinaj kapasitesinin üçte birini devre dışı bıraktı. Bu durum, Rusya’nın bölgelerinin yarısından fazlasında benzin kıtlığına yol açtı.
Rusya’da aylardır süren benzeri görülmemiş petrol krizi, ülkenin Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı işgalin sonuçlarını sıradan vatandaşlar için görünür hale getirdi.
Ukrayna’nın devam eden saldırıları rafinerilerde yangınlara yol açarken, ülke genelinde benzin tedarikini aksatıyor. Benzin istasyonlarındaki kuyruklar uzarken, halkın öfkesi ve kaygısı da artıyor.
Birçok bölgede benzin artık karneyle veriliyor ve uzun araç kuyrukları yollarda saatlerce uzuyor. Sosyal medya, karşılaştıkları kuyruklar karşısında şaşkınlıklarını dile getiren ya da boş pompalar ve artan fiyatlar nedeniyle tartışan sürücülerin videolarıyla dolu.
Moskova’da yaşayan Andrei, "Televizyon başka bir şey söylüyor, gerçeklik başka. İnsanlar her yerde kuyruğa giriyor," dedi.
Moskova’da yaşayan bir diğer kişi Maxim ise saatlerce kuyrukta beklediğini söyledi. Maxim, "Petrol üreten bir ülke ama benzin yok. Bu nasıl mümkün olabilir?" dedi.
Putin benzin 'sorunlarını' kabul etmek zorunda kaldı
Haziran sonu itibarıyla Rusya’nın bölgelerinin yarısından fazlasından benzin satışlarına çeşitli kısıtlamalar getirildiğine dair haberler geldi.
Bazı bölgelerde yetkililer tüm benzin istasyonlarına sıkı sınırlamalar uygularken, başka yerlerde büyük zincirler dağıttıkları benzin miktarına üst sınır getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin nadir görülen bir kamuoyu açıklamasıyla, Ukrayna’nın "tesislerimize yönelik saldırılarının kuşkusuz sorunlar yarattığını" ve Rusya’nın "belirli bir kıtlık" gördüğünü kabul etti. Ancak durumun kritik olmadığını savundu.
Macro-Advisory Üst Yöneticisi Christopher Weafer’a göre, Rusya’nın rafinaj kapasitesinin yaklaşık üçte biri devre dışı kaldı.
Weafer, Rus devletinin ilgili verileri kamuoyuna açıklamaması nedeniyle tahmininin parçalı bilgilere ve sektör kaynaklarına dayandığını söyledi.
Weafer, benzin krizinin "tarım sezonunun ve özellikle hasat döneminin hız kazandığı bir sırada, Rus ekonomisi açısından kritik bir ana denk geldiğine" dikkat çekti.
Weafer’a göre yılın bu döneminde her ülkede tarım sektörünün "mazota yüksek talebi" oluyor.
Hasar gören rafinerilerin onarımı yaptırımlar nedeniyle daha da zorlaştı. Ukrayna saldırıları özel ithal ekipmanları hedef aldı. Batı yaptırımları nedeniyle yedek parça ya da ikame ekipman bulmak, onarımları yavaş ve maliyetli hale getirdi.
Weafer, başkent ve çevresindeki bölgenin benzin ihtiyacının yüzde 40’ını karşılayan Moskova rafinerisinin tek başına onarımının en az üç ay süreceğini söyledi.
Rusya’da ham petrolün benzine işlenme hacmi haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 25 azalarak günde 3,95 milyon varile düştü. Bu, son yirmi yılı aşkın sürenin en düşük seviyesi oldu.
Benzin üretimi ise yüzde 17 düşüşle günde 850 bin varile geriledi. Geçen yıl bu rakam 1,03 milyon varildi. Üretim, iç talebin oldukça altında kaldı. Aynı zamanda Rusya yalnızca görece küçük miktarlarda benzin ihraç ediyor.
'Rusya’nın savaşı uzatmasına yaptırım niteliğinde karşılık'
Ukrayna, nisan ayından bu yana Rusya’da ve Moskova’nın işgali altındaki Kırım Yarımadası’nda rafineriler, petrol depoları, terminaller ve diğer petrol altyapı tesislerine 40’tan fazla saldırı düzenledi.
Ukraynalı yetkililer, bu saldırıları Moskova’yı savaşı sona erdirmeye zorlamayı amaçlayan bir kampanya olarak tanımlıyor. Amaç, Rusya’nın askeri lojistiğini ve tedarik hatlarını zayıflatmak, cephede saldırı operasyonları yürütme kapasitesini azaltmak.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, çarşamba günü Ukrayna Savunma Kuvvetleri’nin Ufa’daki rafineriyi ikinci kez vurduğunu açıkladı.
Zelenskiy Telegram hesabından yaptığı açıklamada, "Rusya’nın savaşı uzatmasına verdiğimiz yaptırım niteliğindeki karşılıklar ikinci kez Ufa’daki rafineriye ulaştı. Burası Rusya’nın en büyük madeni yağ üreticilerinden biri. Cephe hattına uzaklığı 1.300 kilometreden fazla," diye yazdı.
Zelenskiy, "Ukrayna’nın uzun menzilli yaptırımlarını uygulama planımızı her gün hayata geçiriyoruz. Bu, Rusya’nın bize karşı yaptığı her şeye tamamen adil bir yanıttır," ifadelerini kullandı.
Ukrayna lideri, "Barış gerekiyor ve Rus liderliği bunu anlamalı. Rusya savaşını sona erdirmek zorunda; liderlerinin bunu yapmak için her türlü imkanı var," dedi.
Moskova’daki yetkililer ise kıtlıktan panik alımlarını sorumlu tuttu ve sürücülere yalnızca gerektiğinde benzin almaları çağrısında bulundu. Benzin ve uçak yakıtı ihracatı kısıtlanırken, dizel ihracatına yasak getirilmesi de değerlendiriliyor.
Kıtlık, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının rafinerilere saldırı düzenlediğine dair kayıt bulunmayan Rusya’nın uzak bölgelerine de ulaştı.
euronews