Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın iki günlük Londra gezisinin ilk gününde Türkiye ve İngiltere arasında Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi imzalandı.
Belgeye Bakan Fidan ve İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper imza attı.
Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi, Türkiye ve İngiltere arasındaki mevcut stratejik ortaklığı daha da pekiştirmeyi, yakın diyalog ile güçlenen işbirliğinin kapsamını genişletmeyi amaçlıyor.
Türkiye ve İngiltere'den yapılan ortak açıklamada belge ile ilgili olarak, "tarihi bir dostluğa, mükemmel düzeyde ikili ilişkilere sahip, Orta Doğu'nun güvenlik ve istikrarına yönelik güçlü iradeleri dahil çok çeşitli uluslararası meseleler ve küresel sınamalar hakkında ortak bakış açısını paylaşan, NATO müttefiki ve stratejik ortak olan iki ülke arasında diyaloğu ve işbirliğini güçlendirmek için sağlam bir temel teşkil etmektedir" denildi.
NATO'nun siyasi ve askeri öneminin arttığı vurgulanan açıklamada ayrıca şu ifadeler yer aldı:
"NATO'nun Stratejik Konsepti'nin yanı sıra temel görevlerinden caydırıcılık ve savunma, Avrupa-Atlantik güvenliğini sağlamada işbirliğimizin temelini oluşturmaya devam edecektir. Güçlü transatlantik ilişkiler Avrupa'da barış ve istikrar için vazgeçilmezdir."
Açıklamada, Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi'nin, müzakereleri devam eden, ortak ekonomik büyümeyi de destekleyecek Serbest Ticaret Anlaşması'nın güncellenmesi dahil, ikili ticaret ve yatırımları artırma niyetini teyit ettiği belirtildi.
'Türkiye küresel güvenlik açısından vazgeçilmez bir ortak'
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, X hesabından yaptığı açıklamada, "Orta Doğu'daki duruma diplomatik bir çözüm ararken, Türkiye küresel güvenlik açısından vazgeçilmez bir ortak olmaya devam ediyor" dedi.
Cooper açıklamasında ayrıca, "Hakan Fidan ile NATO müttefikleri olarak işbirliğimizi derinleştirme ve ortak güvenliğimiz ile refahımızı güçlendirmek için ekonomik bağlarımızı geliştirme konusunda mutabık kaldım" ifadelerini kullandı.
Fidan'ın Londra gezisi, Türkiye-İngiltere ilişkilerinin derinleştiği ve iki ülke arasında ziyaretlerin sıklaştığı bir dönemde yapılıyor.
İlişkilerde en önemli ilerleme, Türkiye'nin İngiltere ile 20 Eurofighter savaş uçağı almasına ilişkin anlaşma imzalaması ve yeni bir serbest ticaret anlaşması için sürecin başlatılması ile sağlanmıştı.
Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan iki NATO ülkesinin hedefi ekonomi, enerji ve savunma sanayii alanlarında stratejik işbirliğini daha da artırmak.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Fidan'ın Londra ziyareti kapsamında Oxford Üniversitesi Küresel Tarih Merkezi ve Küresel Düzen Programı ev sahipliğinde gerçekleştirilecek bir etkinlikte konuşma yapmasının planlandığını da kaydetti.
Fidan'ın İngiltere'de yaşayan Türk vatandaşları ve iş insanlarıyla da görüşmesi öngörülüyor.
Son dönemde Türkiye ve İngiltere arasındaki temaslar dışişleri bakanları ile sınırlı değil.
İki ülkenin savunma bakanları, Yaşar Güler ve John Healey de 24-25 Mart'ta Londra'da bir araya gelmişlerdi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat da Ocak ayında gittiği Londra'da serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin ilerletilmesi için görüşmelerde bulunmuştu.
Ankara-Londra hattında yoğun gündem
Türkiye-İngiltere ilişkileri özellikle İngiltere'nin AB'den ayrılmasının ardından yeni ittifaklar oluşturma politikası kapsamında ilerlemiş ve özellikle de NATO kapsamındaki öncelikler açısından stratejik bir boyuta taşınmıştı.
Bu sürecin en somut adımı, her iki tarafın serbest ticaret anlaşması imzalanması için ortak bir irade göstermesi olmuştu.
İngiltere'nin AB'den ayrılmasının (Brexit) ardından Ankara ve Londra, ticaretin aksamaması için 2020'de ürünleri kapsayan geçici bir serbest ticaret anlaşması imzalamışlardı.
Mevcut müzakereler ise çok daha modern ve kapsayıcı bir anlaşmanın yapılmasıyla ticari ve ekonomik ilişkilere yeni bir ivme kazandırılmasını amaçlıyor.
Taraflar Mart ayında dördüncü tur müzakereleri tamamladıklarını açıkladı.
Savunma sanayii stratejik başlık
Türkiye ve İngiltere arasında, serbest ticaret anlaşması kadar başka önemli bir gelişme ise savunma sanayi alanında yaşanıyor.
İki ülke, Ekim 2025'te 20 Eurofigher savaş uçağının Türk Hava Kuvvetleri'ne kazandırılması için önemli bir tedarik anlaşması imzaladı.
Eurofighterlar, İngiltere-Almanya-İspanya-İtalya konsorsiyumu tarafından üretiliyor.
İngiltere, Almanya'nın bu uçakların Türkiye'ye satılmasına ikna edilmesi sürecinde de önemli rol üstlendi.
Türkiye ayrıca Katar ve Umman'dan da 12'şer kullanılmış Eurofighter almak istiyor.
Bu satışların hepsinin tamamlanması durumunda Türkiye'nin envanterinde 44 Eurofighter savaş uçağı olacak.
Türkiye ve İngiltere'nin SAFE başvuruları reddedilmişti
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Londra gündeminde 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi ve bu kapsamda yapılması gereken hazırlıklar da vardı.
Bakan Fidan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin 21-22 Nisan'da Ankara'ya yaptığı ziyaretten hemen sonra Londra'ya gitti.
Türkiye ve İngiltere, AB üyesi olmayan NATO müttefikleri olarak benzer bir konumda.
İki ülkenin de, AB'nin SAFE (Avrupa için Güvenlik Eylemi) programına yaptıkları başvuru reddedilmişti.
AB, SAFE programı kapsamında savunma sanayii üretimi için 150 milyar euroluk bir finansman programı başlatmış ama Yunanistan ve Kıbrıs, Türkiye'nin başvurusunu veto etmişti.
İngiltere'nin başvurusu da AB'den onay alamamıştı.
Ankara Zirvesi'nde de bu konunun ağırlıklı olarak ele alınması beklentiler arasında.
ABD-İran ateşkesi ve Rusya-Ukrayna savaşı da gündemde
Bakan Fidan'ın İngiliz mevkidaşı Cooper görüşmesinde jeopolitik gelişmeler ve özellikle Ortadoğu'da süren gerilim ile Rusya-Ukrayna savaşı da ele alındı.
İngiltere ve Fransa, geçen hafta ilk kez Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin serbest bir şekilde yapılmasının sağlanması için uluslararası bir güç kurma eğiliminde olduklarını kaydetmişti.
Türkiye de Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin serbest şekilde devam etmesi gerektiğini düşünüyor.
Rusya-Ukrayna savaşının diyalog ve diplomasi yoluyla varılacak bir anlaşmayla bitirilmesi de Londra'da ele alınacak konular arasında.
Türkiye, en son Antalya Diplomasi Forumu'na katılan Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanlarına, doğrudan müzakerelere ev sahibi olma konusundaki çağrısının devam ettiğini ve taraflara her türlü katkının sağlanacağını bildirmişti.
BBC