Avrupa soğuk kışa hazırlanıyor: Isı pompaları faturaları düşürür mü?

TEKNOLOJİ - 21-11-2026 12:13 257 kez okundu.

Avrupa soğuk kışa hazırlanıyor: Isı pompaları faturaları düşürür mü?

Olağan dışı derecede erken gerçekleşen ani stratosferik ısınma olayı kutup girdabını tersine çevirdi ve analistleri enerji fiyatlarının yükselmesi konusunda endişelendirdi.

Avrupalılar bu yıl özellikle soğuk geçebilecek bir kışa hazırlanıyor. Alışılmadık derecede erken yaşanan ani stratosferik ısınma (SSW), kutup girdabının yönünü tersine çevirdi.

 

Kutup girdabı, yeryüzünün yaklaşık 30 kilometre üzerinde, batıdan esen rüzgârların oluşturduğu bir kuşak. Bu dolaşım, dondurucu kutup havasını Kuzey Kutbu üzerinde tutuyor.

Bazen büyük atmosfer dalgaları bu dolaşımı bozabiliyor. Rüzgârlar belirgin biçimde zayıflayabiliyor, hatta ters yönde esmeye başlayabiliyor. Bu da stratosferde sıcaklıkların hızla yükselmesine yol açabiliyor.

Stratosferin yüksek kesimlerindeki soğuk hava dağılıp troposfere doğru alçalırken jet akımının şeklini etkileyebiliyor. Troposfer, yeryüzünden başlayıp ortalama 8–15 kilometre yüksekliğe kadar uzanan atmosfer katmanı.

Avrupa’nın azalan gaz rezervleri

Piyasa analizleri sağlayan Montel’e göre hava tahmin uzmanları, bu gelişmenin önümüzdeki ay Avrupa’da daha düşük sıcaklık, daha fazla fırtına ve rüzgâr olasılığını artırdığı uyarısında bulunuyor. Isınma talebinin de yükselmesi bekleniyor.

Ancak analistler, etkinin kış boyunca sürmesi için benzer olayların tekrarlanması gerektiğini belirtiyor. Tek seferlik ani stratosferik ısınma olaylarının etkilerinin kısa süreli olduğuna dikkat çekiyor.

Şiddetli bir soğuk hava dalgası, gaz tedariki üzerindeki baskıyı daha da artırabilir. AB, stokların yılın bu dönemi için rekor düşük seviyelere gerilemesi nedeniyle bu kış gaz tüketimini yüzde 7 azaltmak zorunda kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Rezervlerdeki düşüşün başlıca nedenleri, İran’a karşı yürütülen savaş ve ardından Hürmüz Boğazı’na uygulanan abluka. Boğaz, dünyanın en önemli fosil yakıt taşımacılığı güzergâhlarından biri.

Ocak 2027’de başlayacak Rus sıvılaştırılmış doğal gazı (LNG) ithalatına tam yasak öncesinde rezervlerin daha da azalması bekleniyor.

Brainchild Commodity Intelligence şirketinde enerji tahmin uzmanı olan Klaas Dozeman, alışılmadık derecede erken yaşanan stratosferik ısınmanın insanları biraz endişelendirebileceğini söyledi.

Dozeman, meteorologların çoğunun önümüzdeki haftalarda etkilerin nasıl olacağı konusunda hâlâ net bir değerlendirme yapamadığını belirtti.

Isı pompaları bu kış haneleri artan enerji faturalarından koruyabilir mi?

Yeşil teknolojiler, Avrupa’yı süren fosil yakıt krizinin etkilerinden korumaya yardımcı oluyor. Daha fazla haneye enerji güvencesi ve daha düşük faturalar sağlıyor.

Örneğin güneş enerjisi, 28 Şubat’ta başlayan ABD öncülüğündeki İran savaşından bu yana AB’nin gaz ithalatında 44,6 milyar euro tasarruf etmesini sağladı.

Ancak günler kısalıp güneş ışığı azaldıkça yükselen enerji fiyatlarına karşı rahatlama sağlayacak teknolojiler arasında ısı pompaları öne çıkıyor.

Havadan, sudan veya topraktan enerji alarak ısıtma ya da soğutma sağlayan ısı pompaları, genellikle tükettikleri her bir kilovatsaat (kWh) elektrik karşılığında 3–4 kWh ısı üretiyor.

Çalışmak için kullandığı elektrik yenilenebilir kaynaklardan sağlandığında, konutlara kurulan her ısı pompası yılda ortalama bin 100 metreküp gaz tüketimini ve iki ton karbondioksit salımını önlüyor.

Avrupa Isı Pompası Birliği’nin (EHPA) haziranda yayımladığı analize göre Avrupa’daki ısı pompaları, 200’den fazla tankerin taşıdığı LNG kadar ısı sağlıyor.

Bu miktar, 2025’te Orta Doğu’dan AB’ye gelen LNG’nin iki katına ve Birliğin yıllık toplam LNG ithalatının yaklaşık yüzde 7’sine karşılık geliyor. Böylece geçen yıl 9,7 milyar euroluk ithalat maliyetinden kaçınıldı.

EHPA Genel Direktörü Paul Kenny, "Kurulan her ısı pompası, Avrupa’nın enerji güvenliği kapısına eklenen bir başka sürgü," dedi.

Kenny, "LNG en pahalı enerji kaynağı ve güvenilir olmayan tedarikçilerden geliyor. Isı pompaları buna duyduğumuz ihtiyacı büyük ölçüde azaltabilir," ifadelerini kullandı.

Isı pompalarının soğuk ülkelerde çalışmadığı yönündeki iddialar, Euronews Earth tarafından daha önce çürütülmüştü. Yeni bir araştırma da hava kaynaklı ısı pompalarının etkili kullanıldığında, tipik bir kış gününde evleri günde yalnızca 1,84 sterline, yani yaklaşık 2,20 euroya ısıtmaya yardımcı olabileceğini ortaya koydu.

Isı pompaları gaz kazanlarından daha verimli

Britanyalı konut geliştirme şirketi Barratt Redrow’un araştırmasına göre ısı pompaları, geleneksel gaz kazanlarından daha verimli olabiliyor. Bunun nedeni, kısa süreli yoğun ısıtmaya dayanmak yerine daha sabit bir sıcaklığı korumaları.

Montel Direktörü Jean-Paul Harreman, Euronews Earth’e yaptığı açıklamada, "Isı pompaları soğukta çalışır ancak çok daha fazla elektrik tüketir," dedi.

Harreman, "Isı pompasının verimliliği gaz kazanından daha yüksek. Ancak elektrik fiyatları çok yükselirse soğuğun en şiddetli olduğu dönemde maliyetler yine de yüksek olabilir. Bu durum genellikle kışın yalnızca bir bölümünde yaşanır. Dolayısıyla kısa süreli bir fiyat sıçraması, yıllık toplam maliyetle karıştırılmamalı," ifadelerini kullandı.

Isı pompası satışları geçen yıl 21 Avrupa ülkesinde yüzde 13 artarak 2,9 milyona ulaştı. Böylece toplam ısı pompası sayısı 29,3 milyona çıktı.

Isı pompalarının AB’nin azalan gaz rezervlerine yardımcı olup olamayacağı sorulan Harreman, "Biraz, evet. Birçok ülkede ısıtmada elektriğe geçiş görüyoruz. Ancak talep üzerindeki toplam etki o kadar büyük değil," dedi.

"Sanayideki talep kaybı daha büyük rol oynuyor," diye ekledi.

Sanayide talep kaybı, uzun süre yüksek kalan fiyatlar veya tedarik kısıtları nedeniyle sanayinin enerji tüketiminde yaşanan uzun süreli ya da kalıcı düşüşü ifade ediyor.

euronews

DİĞER HABERLER
Dünyanın en büyük insansız kargo uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi

Dünyanın en büyük insansız kargo uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi

18-11-2026 - TEKNOLOJİ

Google tehdit raporu yayımlandı: Yapay zeka siber saldırıları nasıl dönüştürdü?

Google tehdit raporu yayımlandı: Yapay zeka siber saldırıları nasıl dönüştürdü?

17-11-2026 - TEKNOLOJİ