İran’la savaş sürerken enerji arzının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizlik petrol fiyatlarını yüksek tutuyor. Brent petrolünün fiyatı, son beş ayın en yüksek seviyesinde kalmayı sürdürdü.
Petrol fiyatları, salı sabahı son beş ayın en yüksek seviyeleri yakınında işlem görmeye devam etti. Piyasalar, Basra Körfezi’nden ham petrol sevkiyatının görece güçlü seyretmesine rağmen İran’ın Hürmüz Boğazı’nda yeni saldırılar düzenleme riskini değerlendiriyor.
Avrupa piyasalarının açılışı öncesinde uluslararası referans kabul edilen Brent petrolünün varil fiyatı vadeli işlemlerde yaklaşık 110 dolardan işlem gördü. ABD’nin referans petrolü Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün gelecek ay teslim fiyatı ise varil başına 104 doların üzerindeydi.
ING’nin emtia stratejistlerine göre, sevkiyatların güçlü olmasına rağmen fiyatların yüksek seyretmesi, "durumun değişkenliği nedeniyle piyasanın önemli bir risk primini fiyatlara yansıttığını gösteriyor". Şimdilik bu risk priminin azalacağına ilişkin bir işaret bulunmuyor.
Stratejistler, rekor seviyedeki tanker navlun ücretlerinin de maliyetleri artırdığını belirtti. ABD, yaptırım kapsamındaki tankerlerin satışına izin vermeyi değerlendiriyor.
Böylece bu gemilerin yeniden yasal ticarette kullanılması, taşıma kapasitesinin artırılması ve petrol sevkiyat maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor. Ancak stratejistlere göre bu adımın ne kadar ek kapasite sağlayacağı ve fiyatlarda ne kadar sürede rahatlama yaratabileceği belirsiz.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Fox News’e yaptığı açıklamada Körfez’den ham petrol sevkiyatının savaş öncesindeki seviyenin yaklaşık yüzde 80’ine ulaştığını söyledi. Ancak işlenmiş petrol ürünlerinin tedarikinde daha ciddi kısıtlamalar yaşanıyor.
Öte yandan Bloomberg’in piyasa işlemcilerine dayandırdığı haberine göre, Asya’da sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) spot fiyatı pazartesi günü milyon İngiliz ısı birimi başına 30,4 dolara yükselerek Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
Bu artış, Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonlarının (UKMTO), cumartesi günü Yemen açıklarında bir LNG tankerine küçük bir tekneden ateş açıldığını bildirmesinin ardından geldi. Olay, bölgedeki enerji sevkiyatlarının güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
Avrupa’da doğal gaz fiyatları da son yılların en yüksek seviyeleri yakınında seyretti. ICE verilerine göre, Hollanda merkezli TTF piyasasında gelecek ay teslim doğal gazın fiyatı salı sabahı megavatsaat başına 88 euronun hemen altındaydı. Fiyat, sabah saat 06.00’dan kısa süre önce 89 euronun üzerindeydi.
Borsalar güne kayıpla başladı
Avrupa borsaları, pazartesi günü Fransız hisse senetleri ve tahvillerinin öncülüğünde yaşanan satışların ardından salı gününe de hafif kayıplarla başladı. Fransa’daki protestolar piyasa havasını olumsuz etkilerken Avrupa’nın ikinci büyük ekonomisinin kamu maliyesinin sürdürülebilirliğine ilişkin kaygıları öne çıkardı.
Açılışta Londra’daki FTSE 100 ve Paris’teki CAC 40 endeksleri yüzde 0,2 geriledi. Frankfurt’taki DAX endeksinin kaybı ise yüzde 0,4’ü aştı.
İngiltere’de Maliye Bakanı John Healey’nin gelecek hafta açıklanacak bütçede sermaye kazancı vergisini artırmayacağına ilişkin haberler, yatırımcıların beklentilerini bir miktar destekledi. Bu vergi hâlihazırda temel vergi dilimindeki mükellefler için yüzde 18, üst dilimdekiler için yüzde 24 düzeyinde. Gelir vergisi oranları ise yüzde 20 ile yüzde 45 arasında değişiyor.
İngiltere iş gücü piyasası da beklenenden daha dirençli çıktı. İşsizlik oranı, ağustos ayına kadar olan üç aylık dönemde yüzde 4,9’dan yüzde 4,7’ye geriledi. Bordrolu çalışan sayısı 13 bin artarak son bir yılın en güçlü yükselişini kaydetti.
Beklentilerden güçlü gelen veriler, enflasyonla mücadele eden İngiltere Merkez Bankasına politika faizini sabit tutmak için daha fazla alan sağlayabilir.
Asya’da ise önemli şirketlerin mali sonuçları öncesinde yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyümeye ilişkin endişeler arttı. Yatırımcılar, Wall Street’teki toparlanmaya rağmen satışa yönelirken kayıplara teknoloji şirketleri öncülük etti.
Tokyo’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3 düştü. Kioxia hisseleri yaklaşık yüzde 2, teknoloji yatırım şirketi SoftBank’ın hisseleri ise yüzde 5’ten fazla değer kaybetti.
Şanghay Bileşik Endeksi toparlanarak günü yüzde 0,1 artışla tamamladı. Hong Kong’un gösterge endeksi yüzde 1,1 gerilerken Güney Kore’de Kospi, Avrupa piyasalarının açıldığı saatlerde yüzde 3,7’den fazla kayıptaydı.
Güney Koreli yapay zekâ altyapı şirketi Elice’nin hisseleri, Kosdaq piyasasındaki ilk işlem gününde yüzde 33’e varan düşüş yaşadı. Borçlanma maliyetleri, rekabet ve yapay zekâ harcamalarının uzun vadede sağlayacağı getiriye ilişkin kaygılar satışlarda etkili oldu.
Tayvanlı TSMC’nin hisseleri de geriledi. Buna karşılık ülkenin Taiex endeksi sınırlı yükseldi.
Sidney, Singapur, Wellington ve Manila borsalarında da kayıplar görüldü.
Asya’daki satışlar, Wall Street’in önceki günü yükselişle tamamlamasına rağmen geldi. Amazon, Microsoft ve Nvidia hisselerindeki kazanımlar, Nasdaq endeksini belirgin biçimde yukarı taşımıştı.
Piyasaların odağı şimdi şirketlerin mali sonuçlarında. SpaceX, Meta ve Tesla’nın bu hafta sonuçlarını açıklaması bekleniyor.
Borsaların haziranda rekor seviyelere ulaşmasından bu yana yatırımcılar, teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemelerini hak edip etmediğini giderek daha fazla sorguluyor. Yapay zekâya yapılan devasa harcamaların ne zaman getiri sağlayacağı, hatta sağlayıp sağlamayacağı da tartışılıyor.
Yükselen faizler, borç yükü ağır şirketlere ilişkin kaygıları da artırıyor. Borçlanma maliyetlerindeki artış, bu şirketlerin mali durumunu baskı altına alıyor.
Tahvil piyasasında ABD, Almanya ve Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvili faizleri hafif geriledi. Avrupa borsalarının açılışının hemen ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık yüzde 5,123, Fransa’nınki yüzde 4,903, Almanya’nınki ise yüzde 3,439 seviyesindeydi.
Döviz piyasasında dolar, 158,46 Japon yeninden 158,45 yene hafif geriledi. Euro ise 1,1227 dolardan 1,1225 dolara inerek büyük ölçüde yatay seyretti.
Altın fiyatları da Avrupa borsalarının açılışında hafif düşüşle ons başına yaklaşık 4.152,80 dolardan işlem gördü.
euronews
