Yeni ve kapsamlı bir araştırma, hem çok az hem de çok fazla uykunun daha hızlı yaşlanma ve çeşitli hastalıklarla ilişkili olduğunu gösteriyor. Peki hızlı yaşlanmayı önlemek için ne kadar uykuya gerçekten ihtiyacımız var?
Yeni bir çalışmaya göre, çok az ya da çok fazla uyku, beyin, kalp, akciğerler ve bağışıklık sistemi dahil olmak üzere vücuttaki yaşlanma sürecini hızlandırabiliyor ve çeşitli hastalıklarla ilişkili olabiliyor.
Uluslararası bir araştırma ekibi, Birleşik Krallık Biyobankası’nda yer alan yaklaşık yarım milyon katılımcının verilerini analiz ederek bu sonuca ulaştı.
Bulgular, düzenli olarak gecede altı saatten az veya sekiz saatten fazla uyuyan kişilerin, vücut genelinde daha hızlı biyolojik yaşlanma belirtileri gösterme eğiliminde olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, “biyolojik yaşlanma saatleri” olarak adlandırılan yöntemleri kullandı. Bu araçlar, beyin taramaları, kan proteinleri ve vücuttaki kimyasal belirteçler gibi biyolojik verilerden yararlanarak, bir kişinin kronolojik yaşına kıyasla ne kadar hızlı yaşlandığını makine öğrenmesiyle tahmin ediyor.
Sonuçlar, U şeklinde bir desen ortaya koydu: Orta aralıkta uyuyan kişiler en sağlıklı sonuçları gösterirken, hem düşük hem de yüksek uyku süresine sahip olanlarda daha belirgin biyolojik yaşlanma tespit edildi.
Bu bağlantı, beyin, akciğer, karaciğer, bağışıklık sistemi, cilt ve metabolizma gibi organ ve sistemlerin tamamında görülüyordu.
Kısa uyku, uyku ve ruh sağlığı üzerine yapılan diğer çalışmalarda da görüldüğü gibi, depresyon ve anksiyete gibi beyinle ilişkili bozukluklarla anlamlı düzeyde bağlantılıydı.
Çalışmanın başyazarı ve ABD’deki Columbia Üniversitesi Vagelos Hekimler ve Cerrahlar Fakültesi’nden radyoloji doçenti Junhao Wen, “Beyinle beden arasındaki bu geniş çaplı örüntü önemli; çünkü bize, uyku süresinin tüm fizyolojimizin derinlerine işlemiş bir parçası olduğunu ve vücudun her yerinde geniş kapsamlı sonuçlar doğurduğunu gösteriyor,” dedi.
Beyinle ilişkili hastalıkların ötesinde, kısa uyku; kalp hastalığı, tip 2 diyabet, obezite, astım gibi solunum sorunları ve reflü gibi sindirim problemleriyle de ilişkilendirildi.
Uzun süre uyumak da sağlık sorunlarıyla bağlantılıydı; ancak araştırmacılar, bunun kimi zaman doğrudan zarara yol açmaktan çok altta yatan bir hastalığın göstergesi olabileceğini belirtiyor.
Wen, “Önceki çalışmalar, uykunun büyük ölçüde yaşlanma ve beynin patolojik yüküyle bağlantılı olduğunu ortaya koymuştu,” dedi.
“Bizim çalışmamız ise bir adım daha ileri giderek, çok az ve çok fazla uykunun neredeyse tüm organlarda daha hızlı yaşlanmayla ilişkili olduğunu gösteriyor; bu da, uykunun metabolik denge ve sağlıklı bir bağışıklık sistemi dahil olmak üzere, beyin ve bedenin uyum içinde çalıştığı bir ağ içinde organ sağlığını korumada önemli olduğu fikrini destekliyor," diye ekledi.
Bununla birlikte araştırmacılar, çalışmanın bu değişikliklere tek başına uykunun neden olduğunu kanıtlamadığını vurguluyor. Ayrıca, uyku verilerinin büyük bölümünün kişilerin kendi beyanlarına dayandığını ve bunun uykuyu doğrudan ölçmek kadar güvenilir olmayabileceğini hatırlatıyor.
Bilim insanlarına göre, kötü uykunun yaşlanmayı doğrudan hızlandırıp hızlandırmadığını ya da altta yatan sağlık sorunlarının da uyku düzenini etkileyip etkilemediğini anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.
Ayrıca, gelecekte yapılacak çalışmalarda uykunun daha hassas ölçülmesini ve daha çeşitli nüfus gruplarının incelenmesini öneriyorlar.
euronews
