Ukrayna'da savaş sonrası için planlar netleşiyor. Paris'teki zirvede güvenlik garantileri ve çok uluslu güç konusunda önemli mesajlar çıktı. Türkiye'nin Karadeniz'deki deniz unsurlarına öncülük etmesi planlanıyor.
Fransa'nın başkenti Paris'te Salı günü düzenlenen Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu toplantısından, savaş sonrası döneme dair önemli mesajlar çıktı. Koalisyon'a üye 35 ülkeden 27 devlet ve hükümet başkanının katıldığı zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan hazır bulundu.
Toplantı sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulunan Fidan, Türkiye'nin barış sonrası Karadeniz'de oluşturulacak deniz unsurunda sorumluluk üstleneceği mesajını verdi.
Rusya-Ukrayna savaşında kalıcı barışa yaklaşıldığını, barışın anahtarı olacak bazı alanlarda somut tartışmaların yürütüldüğünü belirten Fidan, "Bu sadece Ukrayna'da savaşı bitiren bir barış anlaşması olmayacak, imzalanması durumunda. Bu aynı zamanda, yeni dönemde Rusya ile Avrupa arasındaki barışın modalitelerini de uzun dönemde belirleyecek olan anlaşma olacak. Aynı zamanda Rusya'nın bölge politikalarını da bundan sonra belirleyecek kapsamlı bir anlaşma olacağını değerlendiriyorum, olması durumunda" diye konuştu.
Paris'teki toplantıda, Ukrayna'da barış anlaşmasının imzalanması durumunda ateşkesin gözetlenmesi, Ukrayna'nın caydırıcı halde tutulması ve ateşkesin bozulması durumunda alınabilecek askeri tedbirlerin neler olabileceğinin görüşüldüğünü belirten Fidan, Türkiye'nin olası rolüyle ilgili olarak "Baştan beri askeri olarak bu konu için söylemek gerekirse, özellikle Cumhurbaşkanımızın da talimatıyla silahlı kuvvetlerimiz her zaman için bir barış anında oluşturulacak deniz unsurunun Türkiye tarafından sorumluluk üstlenmesi konusunda bizim her zaman bir duruşumuz vardı. Bu konuda çok mesafe katedildiğini düşünüyorum. Karadeniz'in güvenliği, tabii ki Karadeniz'de en büyük filosu bulunan NATO üyesi olarak Türkiye'de sorumluluğun olmasından daha doğal bir konu yok. Bu konuda ciddi mesafe katedildiğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Fransa ve İngiltere Ukrayna'ya asker gönderecek
Paris'teki toplantıya damgasını vuran gelişme, Fransa ve İngiltere'nin Ukrayna'ya asker gönderme niyetinin resmiyete dökülmesi oldu.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky tarafından imzalanan niyet bildirgesinde, İngiltere ve Fransa'nın bir barış anlaşması imzalanması sonrasında Ukrayna topraklarında askerî merkezler kurmaya ve asker konuşlandırmaya hazır olduğu ilan edildi.
Macron, imzalar atıldıktan sonra yaptığı açıklamada çok uluslu gücün "temas hattı ötesinde" hava, deniz ve karada konuşlandırılacağını, Türkiye'nin de operasyona deniz desteği sağlayacağını belirtti.
Rusya'nın kırmızı çizgisi aşılabilecek mi?
Rusya, Ukrayna topraklarında NATO ülkelerine ait askerlerin bulundurulmasını kabul etmeyeceğini defalarca açıklamış, olası bir barış anlaşması sürecinde kırmızı çizgilerinden biri olarak ilan etmişti. Bu nedenle İngiltere ve Fransa'nın Ukrayna topraklarına asker gönderme planının nasıl hayata geçirilebileceği belirsiz.
Rusya'nın bu kırmızı çizgisi nedeniyle Türkiye'nin de Ukrayna topraklarına barış gücü çerçevesinde asker gönderme yerine Karadeniz'de oluşturulacak bir deniz gücünün yönetimini üstlenmeye odaklandığı kamuoyuna yansımıştı. Haber portalı Middle East Eye, Türkiye'nin Rusya'nın hassasiyetlerini dikkate alarak planlarında değişikliğe gittiğini, Karadeniz'de caydırıcı bir güç rolü oynayacağını, ayrıca mayın temizleme ve Ukrayna deniz kuvvetlerinin yeniden inşasına destek olacağını yazmıştı.
Ukrayna'ya güvenlik garantileri
Paris'teki toplantı sonrasında açıklanan sonuç bildirgesinde ise Ukrayna'da oluşturulması planlanan çok uluslu güç ve Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri öne çıktı. Bildirgede, Ukrayna'nın güvenliğini sağlamak üzere gönüllülük esasına göre oluşturulacak gücün, "Koalisyon'un Avrupa dışındaki üyelerini de içereceği" ve Avrupa kumandasında olacağı kaydedildi.
Bildirgede, "Ukrayna'da barış ve güvenliğin yeniden tesisine destek için bağlayıcılık taşıyan taahhütlerimizi sonuca bağlamakta mutabıkız… Bu taahhütler, askerî kabiliyetlerin kullanımı, istihbarî ve lojistik destek, diplomatik girişimler ve ek yaptırımların yürürlüğe sokulmasını da içerebilecektir" ifadeleri yer aldı.
Ateşkes izleme mekanizmasına ABD önderlik edecek
Gönüllüler Koalisyonu'nun, Ukrayna'da ateşkes sağlandıktan sonra yürürlüğe girecek siyasi ve yasal garantiler sağlama konusunda hazır olduğu vurgulanarak Ukrayna'ya yönelik "sağlam" garantiler kapsamında ateşkes izleme ve teyit mekanizmasının ABD önderliğinde kurulacağı kaydedildi.
Almanya ise barış gücüne katkı konusunda daha temkinli bir yaklaşım sergiledi. Ukrayna'ya güvenlik garantileri konusundaki kararın Alman hükümeti ve Federal Meclis tarafından verileceğini belirten Başbakan Friedrich Merz, Alman askerlerinin Ukrayna'ya komşu NATO ülkelerinde konuşlandırılmasına hazır olduklarını söyledi.
Paris toplantısına ABD'yi temsilen katılan Başkan Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff da Ukrayna'ya güvenlik garantileri konusunda müttefiklerin büyük ölçüde mutabakata vardığını belirterek "Ukrayna halkı savaş bittiğinde artık sonsuza dek bitmiş olduğunu bilecek" dedi.
AFP,dpa/BK,JD
DW
