Πώς επηρεάζονται οι τιμές σε ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια, κρατήσεις ξενοδοχείων και κόστη διαμονής - Η νέα τάση του «short-haul» που επικρατεί στην τουριστική ψυχολογία
Δύσκολο καλοκαίρι για τον τουρισμό και τα ταξίδια προκαλούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και κυρίως η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε το «μπλοκάρισμα» των φορτίων καυσίμων στο Στενό του Ορμούζ. Οι προβλέψεις για τα κόστη των καυσίμων το καλοκαίρι του 2026 διαγράφονται ιδιαίτερα ανησυχητικές, με τις τιμές να βρίσκονται ήδη σε επίπεδα ιστορικού υψηλού και την αγορά να προετοιμάζεται για νέο γύρο ανατιμήσεων λόγω της αυξημένης εποχικής ζήτησης.
Το ράλι της αμόλυβδης
Παρά το γεγονός ότι η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει ήδη σπάσει το φράγμα των 2,12 ευρώ το λίτρο, εκπρόσωποι της αγοράς εκτιμούν ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να «τσιμπάνε» προς τα πάνω καθημερινά. Στα νησιά η αμόλυβδη έχει ήδη ξεπεράσει τα 2,25 ευρώ και προβλέπεται τις επόμενες ημέρες να σπάσει το φράγμα των 2,30 ευρώ το λίτρο. Στις Κυκλάδες η μέση τιμή αγγίζει τα 2,26 ευρώ για την αμόλυβδη και τα 1,99 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης.
Οι αυξήσεις στα καύσιμα αλλάζουν το μοτίβο συμπεριφοράς και τις προτιμήσεις των τουριστών
Πρατηριούχοι και εκπρόσωποι εταιρειών διακίνησης καυσίμων εκτιμούν ότι οι καταναλωτές πρέπει να εξοικειωθούν με τιμές της τάξης των 2,10 – 2,15 ευρώ, οι οποίες αναμένεται να παραμείνουν «επί μακρόν». Άλλωστε, σε διεθνές επίπεδο το πετρέλαιο τύπου Brent σκαρφάλωσε στα 120 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι επιπτώσεις σε Μεταφορές και Τουρισμό
Οι υψηλές τιμές των καυσίμων θεωρείται βέβαιο πως θα επιβαρύνουν το κόστος των διακοπών, με τις τιμές τόσο σε ακτοπλοϊκά όσο και σε αεροπορικά εισιτήρια να ανεβαίνουν, με μοχλό το κόστος των καυσίμων και της ενέργειας. Ήδη οι οικονομικοί αναλυτές προβλέπουν για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια αυξήσεις έως και 20% για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, καθώς το λειτουργικό κόστος των εταιρειών έχει ήδη αποδεδειγμένα εκτοξευθεί. Για παράδειγμα, στη γραμμή Πειραιάς – Μύκονος το λειτουργικό κόστος διπλασιάστηκε (από 15.000 σε 30.000 ευρώ), ενώ στη γραμμή Πειραιάς – Ρόδος αυξήθηκε από 75.000 σε 157.000 ευρώ, σύμφωνα με την εφημερίδα «Μακεδονία».
Στις αιτίες των αυξήσεων προσμετράται και η χρονική περίοδος, που δεν αφήνει περιθώριο αφομοίωσης στις ακτοπλοϊκές εταιρείες, καθώς προηγήθηκε και συνεχίζεται μέχρι τώρα το διαρκώς αυξανόμενο κόστος στα καύσιμα και η μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων, λόγω του αποκλεισμού στο Ορμούζ. Το γεγονός ότι οι θερινές μετακινήσεις ξεκινούν άμεσα δεν αφήνει περιθώρια ελιγμών και αποκλιμάκωσης στις τιμές. Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες έχουν ζητήσει μειωμένες τιμές καυσίμων από τα διυλιστήρια προκειμένου να αποφευχθεί η πλήρης μετακύλιση των αυξήσεων στους επιβάτες.
Αυξήσεις αναμένονται και στα αεροπορικά εισιτήρια
Ανάλογη είναι η εικόνα και στα αεροπορικά εισιτήρια, όπου καταγράφεται ήδη μεσοσταθμική αύξηση 15-20% στα κόστη προς την Ελλάδα, λόγω της ανόδου της τιμής του πετρελαίου, Χαρακτηριστικό είναι ότι το αεροπορικό καύσιμο (jet fuel) αντιπροσωπεύει πλέον το 20% έως 40% του συνολικού λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών και μέσα σε λίγες εβδομάδες από την έναρξη της κρίσης, οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων κατέγραψαν αυξήσεις άνω του 100%.
Επιπλέον, κόστη για τις αεροπορικές εταιρείες προκαλούν οι αλλαγές των αεροπορικών διαδρομών, καθώς η σύρραξη στη Μέση Ανατολή αναγκάζει τις εταιρείες σε τροποποίηση των πτήσεων για την αποφυγή επικίνδυνων περιοχών, γεγονός που αυξάνει την κατανάλωση καυσίμων και το κόστος λειτουργίας. Ταυτόχρονα άρχισαν ήδη οι περικοπές δρομολογίων, καθώς λόγω του υψηλού κόστους, οι αεροπορικές εταιρείες προσαρμόζουν τη χωρητικότητά τους, κόβοντας δρομολόγια που δεν είναι πλέον κερδοφόρα με τις νέες τιμές καυσίμων, κάτι που περιορίζει την προσφορά και πιέζει τις τιμές προς τα πάνω.
Η συνεχόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα δημιουργεί ένα «πληθωριστικό σοκ» που επηρεάζει την ταξιδιωτική ψυχολογία και οδηγεί σε επιβράδυνση των κρατήσεων. Ως αποτέλεσμα αυτών των πιέσεων, παρατηρείται μια δομική αλλαγή (structural shift) στον τουρισμό, με το αεροπλάνο να μετατρέπεται σταδιακά σε «premium προϊόν». Οι τάσεις δείχνουν ότι οι ταξιδιώτες στρέφονται πλέον σε κοντινότερους προορισμούς (short-haul) ή σε εναλλακτικά μέσα, όπως το τρένο (αφού και το αυτοκίνητο κοστίζει ακριβά, λόγω διοδίων και καυσίμων).
Πώς αλλάζει το κόστος διαμονής στα ξενοδοχεία
Το αυξημένο κόστος στα καύσιμα επηρεάζει και τη διαμονή στα ξενοδοχεία, επιβαρύνοντας την τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής, καθώς το ενεργειακό αποτελεί πλέον το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό έξοδο για ένα ξενοδοχείο, αμέσως μετά τη μισθοδοσία. Μάλιστα, το κόστος είναι ιδιαίτερα αυξημένο για τις μονάδες με πολλαπλούς χώρους εκμετάλλευσης, όπως εστιατόρια, γυμναστήρια και πισίνες.
Οι ιθύνοντες προβλέπουν ότι οι επιχειρήσεις που έχουν προπωλήσει υπηρεσίες σε χαμηλότερες τιμές (π.χ. μέσω συμβολαίων με tour operators) αντιμετωπίζουν ήδη έντονη συμπίεση των περιθωρίων κέρδους τους, καθώς δεν μπορούν να μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος άμεσα.
Την ίδια ώρα οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο τρόπος που επηρεάζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των τουριστών, οδηγώντας τους σε περικοπές δαπανών εντός του ξενοδοχείου, όπως στην εστίαση και τις υπηρεσίες αναψυχής. Οι επιπτώσεις που αναμένονται στον ελληνικό Τουρισμό δεν είναι ομοιόμορφες σε όλη τη χώρα. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι:
Οι Ορεινοί προορισμοί πλήττονται λόγω των υψηλών αναγκών για θέρμανση (πετρέλαιο/φυσικό αέριο) κατά την χειμερινή περίοδο αλλά ευνοούνται λόγω της φυσικής δροσιάς το καλοκαίρι.
Τα City Hotels επιβαρύνονται κυρίως από το κόστος του ρεύματος για κλιματισμό.
Τα πολυτελή Resorts στα νησιά και τους παραθαλάσσιους προορισμούς αντιμετωπίζουν αυξημένα έξοδα για τη λειτουργία κλιματισμού και πισινών καθώς και υψηλότερο κόστος μεταφοράς αγαθών.
** H επεξεργασία πηγών έγινε με την συνδρομή του Notebook LM
zougla.gr