ABD Temsilciler Meclisi, üçüncü kez İran'daki savaşı sona erdirmeye yönelik bir karar tasarısını kabul etti. Meclis, Başkan Donald Trump'ın Kongre'nin onayı olmadan askerî operasyonları sürdürmesini engelleyecek savaş yetkileri kararını onayladı.
ABD Temsilciler Meclisi, salı gecesi yapılan oylamada üçüncü kez İran'daki savaşı sona erdirmeye yönelik bir karar tasarısını kabul etti. Böylece Başkan Donald Trump'ın askerî operasyonları sürdürme yetkisinin sınırlandırılması amaçlandı.
220'ye karşı 204 oyla kabul edilen karar, bu yaz yapılan önceki girişimlere benzerlik gösterirken, tüm Demokratların yanı sıra daha fazla Cumhuriyetçi milletvekilinin de savaşa son verilmesi yönünde oy kullandığı görüldü. Ancak önceki kararların hiçbirisi başkanın onayına sunulamadı. Kararın Beyaz Saray'a ulaşması halinde Trump'ın büyük olasılıkla veto etmesi bekleniyor.
Kararın hazırlanmasına öncülük eden ve Irak Savaşı sırasında Deniz Piyadeleri'nde görev yapan Demokrat Temsilci Seth Moulton, "Donald Trump'ın bu savaşın yalnızca birkaç hafta süreceğini söylediğini hatırlıyor musunuz?" dedi.
Moulton, Kongre'nin artık "Anayasa'nın bize emrettiği şekilde zor sorular sormasının" ve "başka bir savaş yanlısı yönetime tabi olmak yerine" görevini yerine getirmesinin zamanının geldiğini söyledi.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı, Florida Cumhuriyetçisi Brian Mast ise Demokratların bölgede İran'ın hâlâ tehdit oluşturduğunu söylediği bir ortamda hangi askerî kaynakların bölgeden çekilmesini istediğini sorguladı.
Mast, Trump'ın "sonsuz savaşlara" karşı olduğunu ve İran'la onlarca yıldır devam eden çatışmaları sona erdirdiğini savundu.
Mast, "Bunlar ABD için sürekli ve devam eden bir tehdit. Artık yeter," ifadelerini kullandı.
Ara seçimler öncesi son savaş yetkileri oylaması
Salı günkü oylamanın, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Temsilciler Meclisi'nde İran savaşıyla ilgili son oylama olması bekleniyor. Yurt dışındaki çatışma, siyasi kampanyalarda önemli bir gündem maddesi haline gelmiş durumda.
Trump'ın 28 Şubat'ta başlattığı savaş yaklaşık yedi aydır devam ediyor. Bölgede zaman zaman duran ve yeniden başlayan ölümcül füze saldırıları karşılıklı olarak sürerken, çatışmalar bölge genelinde ciddi istikrarsızlığa yol açtı.
Milletvekilleri hafta sonunda seçim kampanyalarına neredeyse tam zamanlı katılmak üzere Washington'dan ayrılacak. Kongre'nin kontrolünü kimin elde edeceğini belirleyecek seçimlere 50 günden az süre kalırken, Demokratlar Cumhuriyetçilerin elindeki iktidarı geri almaya çalışıyor.
Çatışmanın dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışını sekteye uğratması nedeniyle seçmenler özellikle akaryakıt fiyatlarındaki yüksek artışla karşı karşıya.
Kongre Bütçe Ofisi, salı günü yaptığı açıklamada, savaşın 1 Ağustos itibarıyla ABD'ye maliyetinin 38 milyar doları (33 milyar euro) aştığını bildirdi. Kurum, çatışmaların yoğunluğuna bağlı olarak savaşın aylık maliyetinin 2 milyar ila 3 milyar dolar (1,74 milyar ila 2,62 milyar euro) arasında olduğunu tahmin ediyor.
Bütçe Ofisi ayrıca savaş nedeniyle 2027'ye girilirken enflasyonun daha önce öngörülenden 0,5 puan daha yüksek olacağını öngördü.
Trump, Beyaz Saray'da ikinci dönemini kazandığında ABD'yi dış savaşlara dahil etmeyeceği sözünü vermişti. Ancak İran'a yönelik eylemleri, Temsilciler Meclisi ve Senato'yu kontrol eden Cumhuriyetçi Parti üzerinde siyasi baskı oluşturuyor.
Associated Press-NORC tarafından temmuz ayında yapılan bir ankete göre, Amerikalıların çoğunluğu İran savaşının yapılmaya değer olmadığını düşünüyor.
Temsilciler Meclisi oylamalarında İran'daki savaşı durdurma yönünde dört Cumhuriyetçi oy kullanmıştı. Salı günkü savaş yetkileri oylamasında ise bu sayı yediye yükseldi. Bu isimler arasında, seçimlerin çekişmeli geçtiği Iowa eyaletinden Cumhuriyetçi Temsilciler Zachary Nunn ve Mariannette Miller-Meeks ile Güney Carolina'dan görev süresi sona erecek olan Temsilci Nancy Mace de yer aldı.
Bu üç isim, Michigan'dan Tom Barrett, Ohio'dan Warren Davidson, Pennsylvania'dan Brian Fitzpatrick ve Kentucky'den Thomas Massie'nin yanı sıra tüm Demokratlarla birlikte savaş yetkileri kararının lehinde oy kullandı.
Savaş yetkileri sınanıyor
Kongre, İran'a karşı yürütülen savaşın seyrini değiştirmek için defalarca girişimde bulundu. Ancak Trump yönetiminin askerî operasyonlarını sınırlandırmaya yönelik çabaların başarıya ulaşması, başkanın bu kararları engelleyebilmesi veya veto edebilmesi nedeniyle hâlâ düşük ihtimalli bir girişim olarak değerlendiriliyor.
Temsilciler Meclisi, ABD'nin İran'daki askerî faaliyetlerini durdurmayı amaçlayan ilk savaş yetkileri kararını haziran ayında kabul etti. Meclis temmuz ayında da benzer bir karar aldı.
Senato ise çatışmayı sona erdirmeye yönelik bir savaş yetkileri kararını 10. denemesinde kabul etti. Ancak Cumhuriyetçi senatörler, Trump'ın kapalı kapılar ardında düzenlenen bir öğle yemeğinde kendilerini sert şekilde eleştirmesinin ardından ertesi gün kararlarından hızla geri adım attı.
ABD Anayasası Kongre'ye savaş ilan etme yetkisi verirken, başkana da başkomutan sıfatıyla belirli askerî operasyonları yürütme yetkisi tanıyor.
Vietnam Savaşı'nın ardından çıkarılan Savaş Yetkileri Yasası ise başkanın askerî güç kullanma yetkisine daha belirgin bir zaman sınırı getirmeyi amaçlıyor. Yasa, 60 veya 90 günü aşan sürekli askerî operasyonların sürdürülebilmesi için Kongre'nin onayını gerektiriyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, salı günü düzenlediği basın toplantısında akaryakıt fiyatlarının düşürülmesi gerektiğini kabul etti.
Ancak Cumhuriyetçi Meclis Başkanı, müttefiklerin bölgenin istikrara kavuşturulmasına yardımcı olmak üzere daha fazla devreye girmesiyle İran çatışmasının "yeni bir aşamaya" girdiğine inandığını söyledi.
Johnson, bu aşamaya geçilmesiyle birlikte "başkanın da söylediği gibi, akaryakıt fiyatlarının yeniden düşmesi halinde market fiyatlarının da düşeceğini göreceksiniz" ifadelerini kullandı.
Johnson, Trump'ın bu değişimin seçimlerin ardından gerçekleşmesini beklediğini belirterek, "Bunun bugün olmasını çok isterim," dedi.
euronews