AB, TikTok'u kullanıcıların ruh sağlığını olumsuz etkileyen "algoritmik tavşan deliği tuzağı" ile suçladı. Çinli teknoloji devi ByteDance, sorunu çözmediği takdirde para cezası ödemek zorunda kalacak.
Avrupa Birliği (AB), algoritması "tavşan deliği" etkisi yaratan sosyal medya platformu TikTok'u, birliğin çevrim içi içerik kurallarını ihlal etmekle suçladı.
AB'nin teknoloji düzenleyecisi olarak görev yapan Avrupa Komisyonu, Tiktok'un ruh sağlığına zarar veren algoritmasına ilişkin suçlamaların, Çinli teknoloji devi ByteDance'e bildirdiğini duyurdu.
Sorunu çözmediği takdirde ByteDance, gelecek yıl küresel cirosunun yüzde 6'sına ulaşan bir oranda para cezası ödemek zorunda kalacak.
"Tavşan deliği tuzağı" nedir?
Avrupa Komisyonu, bir kullanıcı belirli bir içerik türüyle ne kadar çok etkileşim kurarsa, TikTok'un algoritmasının da o kadar çok benzer içerikler önerdiğine dikkat çekerek, "sürekli üzüntü, yalnızlık veya beden algısı ile ilgili içeriklere maruz kalmanın kullanıcıların ruh sağlığını olumsuz etkileyebildiğine" vurgu yaptı.
Avrupa Komisyonu'nun Teknolojiden Sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen de bu nedenle Tiktok'un kullanıcılarına içerik öneri sisteminin, AB'nin Dijital Hizmetler Yasası'nı ihlal ettiğini söyledi.
Henna Virkkunen, "tavşan deliği" saptamasına ilişkin bulguları da şöyle sıraladı:
Bir kullanıcı TikTok'ta ekranı her kaydırdığında veya bir videoyu her beğendiğinde, algoritma ona aynı türden daha fazla içerik sunarak kullanıcıları kolayca çıkamayacakları 'tavşan deliklerine' sürüklüyor. TikTok’un 'Size Özel İçerik' özelliği kullanıcılara, videolar ruh sağlığı mücadeleleri ve beden algısıyla ilgili olsa bile, kesintisiz bir video akışı sunuyor. Bu "tavşan delikleri", kullanıcıların ruh sağlığı üzerinde, özellikle de savunmasız yetişkinlerde ve reşit olmayanlarda, zararlı bir etki yaratabiliyor.Sağlığı etkileyen riskler ne?
Avrupa Komisyonu'nun yazılı açıklamasında, "tavşan deliği tuzağı" olarak da adlandırılan algoritmanın olumsuz etkileri sıralanıyor.
Bir kullanıcının, kilo verme veya beden imajı gibi içerikleri sürekli izlediğinde veya beğendiğinde, sistemin bu etkileşimleri "ilginin olumlu işaretleri" olarak yorumladığına ve benzer içerikler önerdiğine dikkat çeken komisyon, bunun da "üzüntü veya kaygı duygularının artmasına, bedenden memnuniyetsizlik ve özgüvenin azalmasına ya da mevcut yeme bozuklukları ile ruhsal rahatsızlıkların kötüleşmesine yol açabileceği" uyarısını yapıyor.
TikTok'dan ne talep ediliyor?
Komisyon açıklamasında, TikTok'un riskleri gidermek için "orantılı, makul ve etkili risk azaltma önlemlerini uygulamada başarısız olduğu" belirtiliyor.
"Kullanıcıların kendilerine önerilen içeriği etkili bir şekilde kontrol etmelerine imkân tanımamaktadır" denilen açıklamada, "ilgilenmiyorum" düğmesini kullanmanın içerik akışını değiştirmek için yeterli olmayabildiği aktarılıyor.
TikTok’un algoritmasının tasarımını değiştirmesi, kullanıcıların açıkça belirttiği tercihlere daha fazla ağırlık vermesi, kullanıcı kontrollerinin erişilebilirliğini ve kullanım kolaylığını artırması ve algoritmasını düzenli olarak test etmesi gerektiği vurgulanıyor.
Brüksel'de TikTok'a yöneltilen son suçlamalar, AB'nin TikTok'a karşı yürüttüğü daha kapsamlı bir soruşturmasının parçasını oluşturuyor.
Şubat ayında AB TikTok'u, platformun bağımlılık yapıcı tasarımları, çocukları korumaya yönelik yetersiz çabaları ve araştırmacıların kamuya açık verilere erişim talep etmesini zorlaştırması nedeniyle suçlamıştı.
TikTok ise bu suçlamaların "kesinlikle yanlış olduğunu" öne sürmüş, bunlara itiraz etmek için adımlar atacağını açıklamıştı.
Avrupa Komisyonu, Meta'nın Facebook ve Instagram platformlarının öneri sistemlerinin yol açtığı "tavşan deliği" etkileri ile ilgili de ayrı bir inceleme yürütüyor.
DW/ DA, TY
dw