Veriler, daha fazla yenilenebilir enerji kapasitesi devreye girdikçe fiyatlar üzerindeki etkinin güçlendiğini gösteriyor.
Avrupa, dalgalı fosil yakıt piyasaları nedeniyle enerji kriziyle karşı karşıya kalırken, yenilenebilir enerji yatırımları tüketicileri ve şirketleri en sert fiyat artışlarından korumada kritik rol oynadı.
İspanya, 2019’dan bu yana rüzgâr ve güneş enerjisi kapasitesini ikiye katladı ve 40 GW’tan fazla ek kapasite devreye aldı. Bu, elektrik piyasası İspanya’nın iki katı büyüklüğünde olan Almanya dışında herhangi bir AB ülkesinden daha fazla.
Bunun sonucunda İspanya’da elektrik fiyatları, sürekli dalgalanan doğalgaz maliyetinden çok daha az etkileniyor. Doğalgaz fiyatı, İran savaşının başlamasından bir gün sonra yüzde 55 artmış ve dalgalanmaya devam etmişti.
İngiltere ise rüzgâr enerjisi yeni bir yenilenebilir enerji rekorunun kırılmasına yardımcı oldu. 26 Mart’ta Britanya’da rüzgar enerjisi üretimi 23 bin 880 megavatla yeni zirveye çıktı. Bu miktar, 23 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılamaya yetecek düzeyde.
SolarPower Europe’un analizine göre, güneş enerjisinden yararlanmak 1 Mart’tan bu yana Avrupa’ya günde 100 milyon eurodan fazla tasarruf sağladı. Toplam tasarruf ise 3 milyar euroyu aştı.
Uzmanlara göre doğalgaz fiyatlarının yüksek kalması halinde, 2026’daki toplam tasarruf 67,5 milyar euroya ulaşabilir.
Şimdi ise yeni bir rapor, yenilenebilir enerji sayesinde bazı Avrupa ülkelerinde elektriğin 2023 ile 2025 arasında ortalama neredeyse yüzde 25 daha ucuz üretildiğini ortaya koydu.
Rüzgâr ve güneş, Avrupa’nın fosil yakıt şoklarına maruziyetini azaltabilir
Para reformu için kampanya yürüten savunuculuk grubu Positive Money, raporunda, "Giderek büyüyen bir literatür, yenilenebilir enerjinin yüksek maliyetli fosil yakıt üretimini elektrik karmasının dışına itmedeki ve bu yolla toptan elektrik fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı kurmadaki rolünü gösteriyor," ifadelerini kullandı.
Kuruluş, yenilenebilir elektrik üretimindeki artışın, incelenen 19 ülkede 2023-2025 döneminde elektrik fiyatlarını ortalama yüzde 24,2 düşürdüğünü tespit etti.
Veriler ayrıca daha fazla yenilenebilir kapasite devreye girdikçe fiyatlar üzerindeki etkinin güçlendiğini gösteriyor.
Ancak birçok Avrupa elektrik sisteminde elektrik fiyatlarının doğalgaz fiyatlarından ayrışması hâlâ erken bir aşamada.
Grup, "Bulgularımız bu nedenle rüzgar ve güneş enerjisi kurulumlarının önemini ortaya koyuyor. Esneklik kaynaklarıyla birlikte bu kaynaklar, Avrupa elektrik piyasalarının fosil yakıt şoklarına maruziyetini büyük ölçüde azaltabilir," dedi ve ekledi:
"Bu süreç aynı zamanda ekonominin elektrifikasyonunu daha cazip hale getirerek Avrupa’nın fosil yakıtlara karşı kırılganlığını daha da azaltıyor."
'Avrupa’nın kırılganlığını azaltmak için bir fırsat'
Positive Money, bulgularının iki temel politika sonucuna işaret ettiğini belirtti.
Rüzgâr ve güneş kapasitesinin sınırlı olduğu ülkelerde, bu kaynakların kurulumunu hızlandırmak toptan elektrik fiyatlarını düşürmek için "kolay kazanım" anlamına geliyor.
Rüzgâr ve güneş kapasitesinin yüksek olduğu ülkelerde ise esneklik kaynaklarının artırılması, toptan elektrik fiyatlarının geleneksel maliyet unsurlarından ayrışmasını daha da mümkün kılabilir.
Bu, fazla elektriği depolamak için bataryalara yatırım yapılmasını, çatı tipi güneş enerjisinin teşvik edilmesini ve değişken tarifeler gibi arz ile talebi dengeleyen politikaların hayata geçirilmesini kapsayabilir.
Grup, "Elektrik fiyatlarının fosil yakıt şoklarına maruz kalması, enerji dönüşümünün temel ayaklarından biri olan ekonominin elektrifikasyonunu zorlaştırıyor. Ancak sistem genelindeki bu değişimlerin hızlandırılması, elektrik fiyatlarının fosil yakıt şoklarından ayrışmasını sağlıyor; bu da daha fazla elektrifikasyonu destekliyor," açıklamasını yaptı.
Devam eden gelişmeler, bu eğilimlerin hızlandırılmasının aciliyetini ortaya koyuyor.
Positive Money, "Süregelen fosil yakıt şokları, Avrupa’nın enerji güvenliğini, fiyat istikrarını ve rekabetçiliğini diğer alanların yanı sıra zayıflatıyor. Yeterince hızlı ilerleme sağlanmadığı takdirde Avrupa, fosil yakıt bağımlılığının yarattığı çok yönlü risklere maruz kalmayı sürdürecek," ifadelerini kullandı.
euronews