Brexit sonrasındaki ikinci zirvede Brüksel'de bir araya gelen AB ve İngiltere, ticaret ve gençlerin hareketliliğini kolaylaştıracak adımlarda anlaştı. Üniversite harçları ise hâlâ pürüz olmaya devam ediyor.
Avrupa Birliği (AB) ve İngiltere, Brexit'ten on yıl sonra yeniden yakınlaşmayı hedefliyor.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı António Costa bugün Brüksel'de bir araya geldi.
Bugünkü zirve öncesinde, AB ile İngiltere arasında gıda ticareti, iklim politikaları ve gençlerin hareket serbestliği alanlarında iş birliğini artırmayı öngören anlaşmalar üzerinde uzlaşma sağlandı.
Brüksel ve Londra arasında varılan uzlaşma, İngiltere ve AB üyesi ülkelerden gençlerin mevcut vize yükümlülükleri olmadan eğitim görmek veya çalışmak amacıyla karşılıklı olarak seyahat edebilmesini öngörüyor.
Ayrıca çok sayıda hayvansal ve bitkisel ürünün ticaretinde gerekli olan bazı denetimlerin ve bürokratik işlemlerin kaldırılmasında uzlaşma sağlandı. İklim politikası alanında ise AB ile İngiltere'nin emisyon ticaret sistemlerinin birbirine bağlanması planlanıyor. Bunun sanayi ve ticaret sektörlerine de fayda sağlaması bekleniyor.
Üniversite harcında pürüz
Üniversite harçları ise taraflar arasında pürüz yaratan konuların başında geliyor. Alman Haber Ajansı'na (dpa) konuşan AB diplomatları ve yetkililerine göre, bu anlaşmaların yürürlüğe girmesi, AB vatandaşı öğrencilerin İngiltere üniversitelerinde ödediği öğrenim harçlarının azaltılması konusunda uzlaşma sağlanmasına bağlı.
AB müzakerecileri, İngiltere'de öğrenim gören gençlere daha pahalı olan yabancı öğrenci tarifesi yerine İngilizlere yönelik harç tarifesinin uygulanmasını talep ediyor. Londra ise bu talebe karşı çıkıyor. AP'ye konuşan isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, müzakerelerin kolay geçmediğini ancak sorunun çözülebileceğine dair iyi niyet gördüklerini ifade etti.
Öte yandan Ukrayna'daki savaş ile jeopolitik gelişmeler, tarafları birbirine yakınlaştıran unsurlar arasında değerlendiriliyor. Zirve aynı zamanda AB ile İngiltere arasında güvenlik ve savunma alanlarında iş birliğini artırmayı ve düzensiz göçün sınırlandırılmasına yönelik çabaları ele alma fırsatı da sunuyor. AB Konseyi Başkanı Costa, zirve öncesinde yaptığı açıklamada, "Güvenliğimiz ve refahımız birbirine sıkı şekilde bağlı. Bu nedenle güçlü bir ortaklık bizim için hayati önem taşıyor" dedi.
"Brexit'te kazandığımızdan fazlasını kaybettik"
İngiltere'nin 2016 yılındaki referandum sonrasında 2020'de AB'den resmen ayrılmasının ardından taraflar ikinci kez bu düzeyde zirvede bir araya geldi.
İngiltere Başbakanı Burnham, bu hafta yaptığı açıklamada zirveyi Brexit'in yol açtığı on yıllık zararın giderilmesine yönelik bir adım olarak nitelendirdi. "Brexit'te kazandığımızdan fazlasını kaybettik" diyen Burnham, gelecekte AB üyeliği dahil tüm seçeneklerin masada olması gerektiğini ifade etti. Ancak Burnham, bunun yakın bir zamanda gerçekleşmesinin beklenmediğini de sözlerine ekledi.
İngiltere ile AB arasındaki anlaşmaların hayata geçirilebilmesi için Londra'nın da oluşturulmasında söz sahibi olmadığı bazı AB kurallarını kabul etmesi gerekiyor. Brexit yanlıları ise bu anlaşmaların İngiltere'nin bağımsızlığını zedelediğini savunuyor.
Brexit'in en büyük destekçilerinden olan aşırı sağcı Reform UK partisinin lideri Nigel Farage, AB ile yeniden yakınlaşma planları nedeniyle Başbakan Burnham'ı "ihanetle" suçladı. Farage, BBC'ye verdiği röportajda, "Ticaret yapmak ve komşularımızla iyi ilişkiler sürdürmek için herhangi bir siyasi birliğe ihtiyacımız yok" dedi. Brüksel'deki zirveye atıfla "Burnham'ın bugün yaptığı ihanettir" diyen Farage, AB ile yakınlaşmanın "Çok, çok yakında yeniden katılacak mıyız yoksa dışarıda mı kalacağız tartışmasına dönüşmesinin kaçınılmaz olduğunu" savundu.
Brexit sonrasındaki ilk AB-İngiltere zirvesinde taraflar Mayıs 2025'te bir araya gelmiş, İngiltere'nin AB'den ayrılması sonrasında ilişkileri yeniden canlandırmayı amaçlayan yeni bir stratejik ortaklıkta anlaşmıştı.
dpa, AP/JD, TY
DW