ABD Başkanı Donald Trump, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Yemen'de Husilere saldırı talebini reddetti. Babülmendep'te ticaret güvenliğine ilişkin belirsizlik sürerken petrol fiyatları 100 doların üzerinde.
Yemen'de İran destekli Husiler, Kızıldeniz kıyısındaki hızlı ilerleyişlerinin ardından stratejik Babülmendep Boğazı'na ulaştı. Grup bugün Perim, diğer adıyla Mayyun Adasını ve karşı kıyıdaki Dhubab kasabasını ele geçirdi.
Reuters'a konuşan Yemen hükümetinden dört kaynak Husilerin Perim'e ulaştığını söyledi. İki hükümet kaynağına gore Suudi Arabistan destekli güçler daha önce adadan çekilmişti.
AFP'ye konuşan yerel bir yetkili de silahlı Husi savaşçılarını taşıyan teknelerin adaya geldiğini anlattı. Bir görgü tanığı, silahlı kişilerin kıyı boyunca konuşlandığını ve askeri araçlarla bölgede hareket ettiğini söyledi.
Perim, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep'in ortasında bulunuyor. Husiler daha önce başkent Sana, Yemen'in kuzeyindeki toprakların büyük kısmını ve Hudeyde limanını kontrol ediyordu ancak Babülmendep'e doğrudan bakan bölgeler grubun elinde değildi.
Husiler, dün de stratejik liman kenti Mocha'yı ele geçirmişti. Husi medyası, Mocha Havalimanı'nın bugün iki kez Suudi hava saldırılarının hedefi olduğunu bildirdi.
Suudi petrolü için kritik rota
Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin İran ile ABD arasındaki savaş nedeniyle büyük ölçüde aksaması, Babülmendep'in Suudi Arabistan için önemini artırmıştı.
İran savaşından önce küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz'den geçiyordu. Kritik boğazdan günlük gemi geçişleri bugün tek haneli sayılara gerilemiş durumda.
Suudi petrol şirketi Aramco da bu duruma çözüm üretmek için, doğudaki üretim bölgelerinden petrolü boru hatlarıyla Kızıldeniz kıyısına taşıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'na göre Suudi Arabistan'ın ham petrol arzı Ağustos'ta günlük 2,3 milyon varil azalarak 6 milyon varile geriledi. Bu, 30 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesi. Kurum, Babülmendep'ten geçen gemilere yönelik Husi saldırılarının düşüşte rol oynadığını belirtti.
Brent ve Batı Teksas petrolü bugün varil başına 100 doların üzerinde işlem gördü.
Suudi Arabistan Trump'tan yardım istedi
ABD merkezli haber sitesi Axios'un iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman dün Donald Trump'ı iki kez aradı. İlk görüşmede Yemen'deki durumu aktaran Selman, ikinci görüşmede ABD'nin Husilere doğrudan saldırmasını istedi. Trump bu talebi reddetti.
Washington doğrudan müdahale planlamasa da Riyad'a istihbarat desteği sağlıyor. Bir ABD'li yetkiliye göre, 200'den fazla Amerikan askeri Suudi Arabistan'a "destek" veriyor.
En az 500 insan öldü, 20 bin kişi göç etti
Yemen hükümet güçleri kaybettikleri bölgeleri geri almak için karşı saldırıya hazırlandıklarını açıkladı. Öte yandan Suudi Arabistan da hava saldırılarını sürdürüyor. Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, Perşembe günü önceki 24 saatte 64 Suudi hava saldırısı düzenlendiğini öne sürdü.
Reuters, Husilerin son ilerleyişinde İran Devrim Muhafızları'nın doğrudan rol oynadığını bildirdi. İki İranlı kaynak, Tahran'ın Husilerden Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları artırmasını istediğini söyledi. İran ise Husilere askeri talimat verdiği iddiasını reddediyor.
AFP'nin derlediği verilere göre, geçen haftadan bu yana çatışmalarda 500'den fazla kişi öldü; ölenlerin çoğu savaşçı. Uluslararası Göç Örgütü yaklaşık 20 bin kişinin yerinden edildiğini bildirdi.
Çatışmalar sürerken İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Suudi mevkidaşı Faysal bin Ferhan dün akşam telefonda görüştü. İran'ın açıklamasında Yemen'in adı geçmezken, iki bakanın bölgede "artan gerilim ve güvensizliği" ele aldığı belirtildi.
DW,Reuters,AFP / DB,MUK
DW