Hürmüz gerilimi azalırken petrol düştü, dolar zayıfladı, altın fiyatları ise yükselişe geçti. Temkinli açıklama yapan ECB, enerji kaynaklı enflasyon risklerine karşı uyardı.
ABD ve İran arasında sağlanan barış anlaşmasının ön mutabakatı, petrol fiyatlarını düşürürken doları zayıflattı ve Avrupa borsalarını yükseltti. Altın fiyatları ise tırmanışa geçti.
ABD Doları, Pazartesi günü başlıca rakip para birimleri karşısında son 10 günün en düşük seviyesine geriledi. ABD ile İranarasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik ön mutabakat, petrol fiyatlarında düşüşe ve küresel piyasalarda risk iştahının artmasına yol açtı.
ABD'li ve İranlı yetkililer Pazar günü, iki ülke arasındaki savaşı sona erdirecek, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldıracak ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacak bir çerçeve anlaşma üzerinde mutabık kaldıklarını duyurdu.
Mutabakat metninin Cuma günü İsviçre'de resmi olarak imzalanması planlanıyor. Ancak piyasalarda anlaşmanın ayrıntıları beklenirken, İran'ın nükleer programının geleceğinin sonraki müzakerelere bırakılması temkinli yaklaşımın sürmesine neden oluyor.
Petrol ve para birimlerinde hareketlilik
Mutabakatın sağlanmasının ardından son aylarda giderek yükselen petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 4'ün üzerinde gerileyerek 83,82 dolara indi. Güvenli liman olarak görülen dolar ise, jeopolitik gerilimlerin ve enerji kaynaklı enflasyon endişelerinin azalmasıyla değer kaybetti.
Euro yüzde 0,5'e kadar yükselerek 1,1622 dolara çıkarken, Sterlin yüzde 0,4 artışla 1,3459 dolara ulaştı. Her iki para birimi de 5 Haziran'dan bu yana en güçlü seviyelerine yaklaştı. Avustralya doları yaklaşık yüzde 0,7 yükselerek 0,7087 dolardan, Yeni Zelanda doları ise yüzde 0,6 artışla 0,5863 dolardan işlem gördü.
Dolar endeksi yüzde 0,1 düşerek 99,395 seviyesine geriledi. Böylece endeks 5 Haziran'dan bu yana en düşük seviyesini gördü.
Spot altın ise ons başına yüzde 2 artışla 4.304,11 dolara yükselerek 9 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
"Normalleşme aylar alabilir" uyarısı
ATFX Global Baş Piyasa Stratejisti Nick Twidale, önümüzdeki dönemde ABD Doları üzerindeki baskının devam edebileceğini belirterek, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının ve petrol akışının normale dönmesinin haftalar değil aylar alabileceğine dikkat çekti.
Enerji fiyatlarındaki düşüş piyasaları rahatlatırken, Avrupa Merkez Bankası (AMB) enflasyon risklerini yakından izlemeye devam ediyor.
Bundesbank Başkanı ve AMB Yönetim Konseyi üyesi Joachim Nagel, Ortadoğu'daki gerilimin azalmasına rağmen enerji piyasalarındaki normalleşmenin zaman alacağını söyledi. Nagel, Frankfurt Avrupa Finans Zirvesi'nde yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı yakın zamanda yeniden geçişe açılsa bile petrol arzının normale dönmesi aylar sürebilir" dedi.
Bölgede bazı üretim tesislerinin zarar gördüğünü veya faaliyet dışı kaldığını belirten Nagel, petrol rezervlerinin de giderek azaldığına dikkat çekti. Ayrıca enerji fiyatlarını düşürmeye yönelik maliye politikası önlemlerinin sona ermesi hâlinde fiyat baskısının yeniden artabileceğini ifade etti.
Nagel, AMB'nin para politikasını orta vadede enflasyonu yüzde 2'lik hedef seviyesinde istikrara kavuşturacak şekilde yönlendirmeye kararlı olduğunu vurguladı.
AMB Yönetim Konseyi'nin Temmuz ayındaki faiz toplantısı için tüm seçenekleri açık tuttuğunu belirten Nagel, bankanın gerektiğinde yeniden harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi.
AMB, geçen hafta yaklaşık üç yıl aradan sonra ilk kez faiz artırmış ve politika faizini yüzde 2,00'den yüzde 2,25'e yükseltmişti. Böylece ECB, petrol fiyatlarındaki yükselişe tepki olarak para politikasını sıkılaştıran ilk büyük merkez bankası olmuştu. Enflasyon daha önce yüzde 3'ün üzerine çıkarken, enerji hariç fiyat artışları da ECB'nin yüzde 2'lik hedefinin belirgin şekilde üzerinde seyretmişti.
Merkez bankaları gündemde
Bu hafta ABD Merkez Bankası (Fed), Japonya Merkez Bankası ve Avustralya Merkez Bankası dahil olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz kararları takip edilecek.
Piyasalar, olası bir barış anlaşmasının enerji fiyatlarını ve enflasyon beklentilerini nasıl etkileyeceğine ve merkez bankalarının sıkı para politikası duruşunu değiştirip değiştirmeyeceğine odaklanıyor.
Fed'in çarşamba günü faizleri yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutması bekleniyor. Ancak yatırımcıların dikkati, yeni Başkan Kevin Warsh'ın politika mesajları ve basın toplantısındaki açıklamalarda olacak.
Avustralya Merkez Bankası'nın salı günü faizleri yüzde 4,35 seviyesinde sabit bırakması bekleniyor. Japonya Merkez Bankası'nın ise iki günlük toplantının ardından faizleri 31 yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 1'e yükseltmesi bekleniyor.
Avrupa borsaları yükselişte
ABD ve İranarasındaki anlaşma beklentileriyle Avrupa hisse senetleri pazartesi gününü yükselişle açtı.
Pan-Avrupa STOXX 600 vadeli işlemleri yüzde 1,6 yükselirken, Almanya'nın DAX ve Fransa'nın CAC 40 endekslerini takip eden vadeli kontratlar sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 1,4 artış gösterdi.
STOXX 600 endeksi, Cuma günü Ortadoğu'da diplomatik ilerleme beklentileriyle yükselerek rekor seviyesine yaklaştı.
Avrupa hisseleri, bölgenin Hürmüz Boğazı üzerinden gelen enerji arzına olan bağımlılığı nedeniyle Mart ayından bu yana ABD ve Çin'deki benzerlerine kıyasla daha zayıf performans göstermişti.
Enerji kaynaklı enflasyon endişeleri, AMB'nin geçen hafta 25 baz puanlık faiz artışına gitmesinin temel nedenlerinden biri olmuştu. LSEG verilerine göre yatırımcılar, yıl sonuna kadar AMB'den 25 baz puanlık bir faiz artışı daha bekliyor.
DW