Batılı beş ülke ve Kiev, işgal altındaki Ukrayna’da yapılan oylamayı yasa dışı ilan ederken, seçimin son gününde Moskova’ya düzenlenen Ukrayna İHA saldırısında iki kişi öldü.
Vladimir Putin’in Birleşik Rusya Partisi, pazartesi günü açıklanan ön sonuçlara göre parlamentoda şimdiye kadarki en büyük nitelikli çoğunluğunu elde etti. Sıkı kontrol altında gerçekleştirilen üç günlük seçimlerde Kremlin’i veya Ukrayna’daki savaşı eleştiren tüm partiler yarışın dışında bırakıldı.
Merkez Seçim Komisyonu Başkanı Ella Pamfilova, Birleşik Rusya’nın 450 sandalyeli Devlet Duması’nda 355 sandalye kazandığını açıkladı. Bu sonuç, partinin 2016’da elde ettiği 343 sandalyelik önceki rekorunu aşarken, anayasa değişikliği için gereken 301 sandalyenin de oldukça üzerinde. Kesin sonuçların bu hafta içinde açıklanması bekleniyor.
Komünist Parti 40 sandalyeyle ikinci sırada yer alırken, onu 25 sandalyeyle milliyetçi Liberal Demokrat Parti (LDPR), 20 sandalyeyle Yeni İnsanlar ve dört sandalyeyle Adil Rusya izledi. Pamfilova, seçime katılım oranının yüzde 59’un üzerinde olduğunu söyledi.
Bu, Moskova’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalini başlatmasından bu yana Rusya’da düzenlenen ilk parlamento seçimiydi. Savaşın eleştirilmesi ise yasaklanmış durumda. Çatışmaların sona erdirilmesi çağrısında bulunan tek parti olan Yabloko’nun ulusal parlamento seçimlerine katılmasına izin verilmedi. Ancak parti bazı bölgesel seçimlerde aday gösterebildi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, “Bu göstergeler elbette Rus toplumunun devlet başkanının etrafında en üst düzeyde kenetlendiğine işaret ediyor,” dedi.
Birleşik Rusya, devlet medyasına yaptığı açıklamada, Ukrayna’da savaşmış 49 gazinin parti adına Duma’ya girmesinin beklendiğini bildirdi.
Oylama, Ukrayna’nın Rusya tarafından işgal edilen bölgelerinde de gerçekleştirildi. Bunlar arasında Kırım ile Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgeleri de var.
Oylamanın son günü olan pazar günü Kiev, savaşın başlangıcından bu yana Moskova’ya yönelik en büyük insansız hava aracı saldırısını gerçekleştirdi. Saldırıda iki kişi hayatını kaybederken bir petrol rafinerisinde yangın çıktı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’yı seçimleri sekteye uğratmaya çalışmakla suçladı ve Kiev’e yönelik saldırıların yoğunlaştırılacağını açıkladı.
Rusya’nın 'demokrasi görüntüsü'
Avrupa Birliği’nin dış politika şefi Kaja Kallas, Kremlin’in “muhalif sesleri susturduğunu” ve uluslararası seçim gözlemcilerini ülkenin dışında tuttuğunu söyledi.
Kallas, “Rusya’da demokrasiden geriye yalnızca bir görüntü kaldı,” dedi ve şöyle devam etti:
“Rusya’nın 18-20 Eylül tarihlerinde düzenlediği Devlet Duması seçimleri, giderek daha otoriter hale gelen siyasi ortamda ülkedeki demokrasinin süregelen ve giderek derinleşen aşınmasını bir kez daha ortaya koydu.”
Kallas, AB adına yaptığı açıklamada, işgal altındaki Ukrayna topraklarında seçimleri organize eden veya aday olan kişilere yaptırım uygulanacağını söyledi.
Açıklamada, “Avrupa Birliği, Ukrayna’nın geçici olarak işgal edilmiş topraklarında düzenlenen bu sözde ‘seçimleri’ ve bunların sonuçlarını tanımadığını ve hiçbir zaman tanımayacağını yineler,” ifadeleri kullanıldı.
Britanya, Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda ve Norveç ise ortak açıklamalarında, işgal altındaki bölgelerde seçim düzenlenmesini Ukrayna’nın egemenliğinin ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın “ağır bir ihlali” olarak nitelendirdi. Ülkeler, bu oylamanın söz konusu bölgelerin uluslararası hukuk kapsamındaki statüsünü değiştiremeyeceğini belirtti.
Ortak açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“Bu göstermelik seçimler, daha geniş kapsamlı bir işgal sisteminin parçasıdır: Rus yönetiminin, hukukunun, medyasının, eğitiminin, dilinin ve vatandaşlığının baskı ve sindirme yoluyla dayatılması.”
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı da daha önce işgal altındaki bölgelerde gerçekleştirilen oylamayı “saçmalık” olarak nitelendirmiş ve sonuçları tanımayacağını açıklamıştı.
Seçimlerde bir sürpriz de yaşandı. Aynı tarihlerde yapılan bölgesel seçimlere katılmasına izin verilen Yabloko, Novgorod bölgesinde oyların yüzde 6’sından biraz fazlasını alarak bölgesel parlamentoya girmeye hak kazandı.
Putin’in siyasi rakipleri ya sürgünde, ya hapiste ya da hayatını kaybetmiş durumda. Putin’in başlıca siyasi rakibi Alexei Navalniy, 2024 yılında Kuzey Kutup Dairesi’ndeki bir cezaevinde hayatını kaybetmişti.
euronews