Aemet, haziranı 1961’den bu yana kaydedilen en sıcak ikinci haziran olması nedeniyle “olağanüstü sıcak” ilan etti. Aşırı sıcaklar, MoMo izleme sistemine göre yaklaşık 900 tahmini can kaybına yol açtı.
İspanya, Devlet Meteoroloji Ajansı'nın (Aemet) geçici verilerine göre, haziranı kayıtların tutulmaya başlamasından bu yana görülen en sıcak ikinci ay olarak kapattı. Kurum, yalnızca olağanüstü derecede sıra dışı dönemler için kullanılan bir sınıflandırma olan bu ayı “son derece sıcak” olarak nitelendirdi.
İspanya ana karasında ortalama sıcaklık 23,2 ºC oldu; bu, 1991-2020 dönemi ortalamasının 3,2 ºC üzerindeydi. Aemet’in 1961’de başlayan veri serisi boyunca, ortalama 23,6 ºC ile yalnızca 2025 Haziranı daha yüksek değerler kaydetti.
Ayın sonunu belirleyen sıcak hava dalgası günlük ölçümlerde de çok sayıda rekor kırdı. 22 ve 23 Haziran, en az 1950’den bu yana bir haziran ayında kaydedilen en sıcak iki gün olarak kayıtlara geçti. Kurum, özellikle çok sayıda sıcaklık rekorunun kırıldığı ülkenin kuzeyinde, şiddeti, süresi ve coğrafi yayılımı nedeniyle bu olayı “olağanüstü” olarak tanımladı.
Aşırı sıcaklar ayrıca sağlık üzerinde de ciddi etkiler yarattı. Sağlık Bakanlığı’na bağlı, tüm nedenlere bağlı günlük ölüm oranlarını izleyen MoMo sistemi, ay boyunca yüksek sıcaklıklara atfedilebilecek yaklaşık 900 ölüm olduğunu geçici olarak tahmin ediyor. Bu ölümlerin 600’den fazlası, sıcak hava dalgasının görüldüğü hafta içinde gerçekleşti.
Haziranın son günlerine ait kesin veriler henüz eklenmemişken, sistem bu salı itibarıyla 892 ölümü tahmin etmişti; bu da ayı, 2015’te başlayan kayıtlardan bu yana sıcağa bağlı en yüksek ölüm sayısının görüldüğü ikinci haziran haline getiriyor.
MoMo sistemi doğrudan sıcağa bağlı olduğu resmen kayda geçen ölümleri saymıyor; bunun yerine, her dönem için beklenen ölümlerle gözlenen ölümleri karşılaştırarak fazla ölüm oranını hesaplıyor ve bunu potansiyel olarak tehlikeli sıcaklık dönemleriyle ilişkilendiriyor.
Gitgide daha erken görülen sıcak hava dalgaları
22-24 Haziran arasında İber Yarımadası’nın büyük bir bölümünü ve Balear Adaları’nı etkileyen sıcak hava dalgası, giderek daha belirginleşen bir eğilimin parçası. Sıcak hava dalgaları artık yalnızca daha sık ve daha şiddetli yaşanmıyor; takvimde daha erken ortaya çıkıyor ve yaz mevsiminin süresini uzatıyor.
Aemet verilerine göre, 1975 ile 2000 arasında İspanya ana karasında haziran ayında yalnızca iki sıcak hava dalgası yaşandı. 2000-2025 döneminde ise bu sayı ona yükseldi.
Uzmanlar bu gelişmeyi, başta fosil yakıt kullanımı olmak üzere sera gazı emisyonlarının yol açtığı küresel ısınmayla ilişkilendiriyor. Tarihi veri serisinin en sıcak iki haziranının son iki yıl olması, dünya genelinde de gözlenen bir eğilimi yansıtıyor; sıcaklık rekorları giderek daha sık kırılıyor ve son yıllar şimdiye kadar kaydedilen en sıcak dönemler arasında yer alıyor.
euronews
