Πώς οι κτηνοτρόφοι «άρμεγαν» με ψεύτικα στοιχεία τις επιδοτήσεις της ΕΕ
Δημοσίευμα του Politico φέρνει στο φως της δημοσιότητας ένα τεράστιο σκάνδαλο που σχετίζεται με τις αγροτικές επιδοτήσεις στην χώρα μας. Οι Έλληνες κτηνοτρόφοι φέρονται να έχουν «αρμέξει» ευρωπαϊκά κονδύλια για δεκάδες χιλιάδες ανύπαρκτα ζώα το 2024.
Ασύλληπτο είναι για τον κοινό νου ότι την ώρα που το εθνικό ζωικό κεφάλαιο συρρικνώνεται, οι επιδοτήσεις για αγελάδες και αιγοπρόβατα αυξάνονται. Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) βρίσκεται η υπόθεση, με την έρευνα για το αγροτικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ να συνεχίζεται.
Η ανάλυση του Politico
Οι Έλληνες αγρότες διεκδίκησαν επιδοτήσεις της ΕΕ για δεκάδες χιλιάδες περισσότερα παραγωγικά ζώα το 2024 από όσα μπορούν να δικαιολογήσουν τα επίσημα αρχεία της χώρας, σύμφωνα με ανάλυση του POLITICO σε κυβερνητικά δεδομένα. Το εύρημα αυτό απειλεί να διευρύνει ένα ευρύτερο σκάνδαλο αγροτικών επιδοτήσεων στην Ελλάδα.
Η ανάλυση αποκαλύπτει ασυμφωνίες ανάμεσα στη συρρίκνωση του εθνικού κοπαδιού βοοειδών, όπως καταγράφεται από την ΕΛΣΤΑΤ (την ελληνική στατιστική αρχή), και στις επιδοτήσεις που καταγράφονται από το ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Τα πρόσφατα σκάνδαλα στον αγροτικό τομέα ώθησαν την κυβέρνηση της Αθήνας να υποσχεθεί μεταρρυθμίσεις και αύξηση των ελέγχων στη γεωργία. «Η ελληνική κτηνοτροφία γυρίζει σελίδα», δήλωσε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς, σε συνέντευξη Τύπου τον Ιούνιο. «Εκπληρώνει τις δεσμεύσεις της προς την ΕΕ και εισέρχεται σε μια νέα εποχή στον αγροτικό τομέα, μια εποχή που διέπεται από κανόνες, διαφάνεια και αξιοπιστία».
Ωστόσο, οι αποκλίσεις στα δεδομένα υποδηλώνουν ότι υπάρχει ακόμη δρόμος να διανυθεί προτού η κυβέρνηση αποκτήσει επαρκείς πληροφορίες για να ελέγξει το ζήτημα.
Για το 2024, τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δείχνουν ότι οι ελληνικές αρχές κατέβαλαν επιδοτήσεις της ΕΕ για περίπου 260.000 αγελάδες, σύμφωνα με αριθμούς που επικαλείται ελληνικός ιστότοπος αγροτικών ειδήσεων και επιβεβαιώθηκαν από το POLITICO μέσω του υπουργείου.
Δεδομένου ότι μια αγελάδα γεννά ένα μοσχάρι το χρόνο, αυτές οι αγελάδες θα έπρεπε να έχουν προσθέσει περίπου τον ίδιο αριθμό μοσχαριών στο εθνικό κοπάδι. Τα στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης δείχνουν επίσης ότι κατά τη διάρκεια του 2024 σφάχτηκαν για κρέας περίπου 70.000 βοοειδή, τα οποία επίσης δικαιούνται επιδότηση.
Η Ελλάδα δεν δημοσιεύει ολοκληρωμένα στοιχεία για τα βοοειδή που θανατώνονται ή αποσύρονται λόγω ηλικίας, μειωμένης παραγωγικότητας ή ασθενειών. Ωστόσο, τρεις Έλληνες εκτροφείς βοοειδών δήλωσαν στο POLITICO ότι τέτοιες απομακρύνσεις ανέρχονται σε περίπου 20% του κοπαδιού κάθε χρόνο. Δεδομένου ότι το 2024 υπήρχαν περίπου 600.000 βοοειδή στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, αυτό θα αντιστοιχούσε σε μείωση κατά περίπου 120.000 ζώα.
Σε συνδυασμό με τα στοιχεία των επιδοτήσεων, η εκτίμηση αυτή υποδηλώνει ότι το εθνικό κοπάδι θα έπρεπε να έχει αυξηθεί κατά περίπου 70.000 ζώα εκείνο το έτος.
Αντίθετα, τα στοιχεία που συγκέντρωσε η ΕΛΣΤΑΤ μέσω ετήσιων ερευνών δείχνουν ότι το εθνικό κοπάδι συρρικνώνεται: από περίπου 640.000 το 2023 σε 600.000 το 2024 και σε 520.000 το 2025, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Ιούνιο.
Η απόκλιση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη, δήλωσε ο Νίκος Δημόπουλος, πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Καβάλας. Για παράδειγμα, ορισμένα από τα ζώα που σφάχτηκαν ενδέχεται να ήταν εισαγόμενα και όχι ζώα που αφαιρέθηκαν από το εθνικό κοπάδι. Τις περισσότερες χρονιές, η Ελλάδα είναι καθαρός εισαγωγέας ζωντανών βοοειδών και πραγματοποιεί εξαγωγές μόνο σε μικρούς αριθμούς.
«Δεν υπάρχει εποπτεία και δεν μπορούμε να έχουμε ακριβή αριθμό επειδή δεν υπάρχουν ακριβή δεδομένα», δήλωσε ο κ. Δημόπουλος. Οι αρχές διενεργούν μόνο δειγματοληπτικούς ελέγχους ή πραγματοποιούν έρευνες κατόπιν καταγγελίας.
Παρόμοιες αποκλίσεις εμφανίζονται και στα αρχεία προβάτων και αιγών της Ελλάδας. Η ΕΛΣΤΑΤ ανέφερε πληθυσμό περίπου 8,8 εκατομμυρίων ζώων το 2025, ενώ περίπου 15,7 εκατομμύρια ήταν εγγεγραμμένα στο Ολοκληρωμένο Κτηνιατρικό Πληροφοριακό Σύστημα, μια κυβερνητική βάση δεδομένων.
Δύο αξιωματούχοι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, στους οποίους παρασχέθηκε ανωνυμία επειδή δεν είχαν εξουσιοδότηση να σχολιάσουν το θέμα, δήλωσαν ότι το υπουργείο δεν είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση των αρχείων κτηνοτροφίας και βασίζεται σε δεδομένα που παρέχονται από τους δήμους. Η χώρα στερείται ενός ασφαλούς και αξιόπιστου μητρώου στο οποίο να βασίζεται η καταβολή των κτηνοτροφικών επιδοτήσεων, αναφέρουν ειδικοί.
«Αν δεν κάνουμε μια πανελλαδική απογραφή της κτηνοτροφίας για να δούμε τι πραγματικά έχουμε, δεν θα έχουμε καθαρή εικόνα», δήλωσε ο κ. Δημόπουλος.
Καταγγελίες για τη διαφορά μεταξύ των καταγεγραμμένων επιδοτήσεων και του επίσημου μεγέθους του εθνικού κοπαδιού βοοειδών έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) από το νεοσυσταθέν αριστερό κόμμα «ΕΛ.Α.Σ» του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, το οποίο διεξήγαγε δική του μελέτη για τους αριθμούς των ζώων.
«Έχουν σταλεί καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», δήλωσε ο Θωμάς Μόσχος, επικεφαλής της αγροτικής πολιτικής του κόμματος. Πρόσθεσε ότι ο Αγροτικός Σύλλογος Καστοριάς, μια οργάνωση μικροκαλλιεργητών στην οποία διατελεί πρόεδρος, μαζί με άλλους συλλόγους έχουν ήδη υποβάλει υποθέσεις στην αρχή. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία αρνήθηκε να επιβεβαιώσει αν εξετάζει το θέμα, ερευνά ήδη δεκάδες υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται άτομα που φέρονται να έλαβαν γεωργικά κονδύλια της ΕΕ για βοσκοτόπους που δεν κατείχαν ή δεν μίσθωναν, ή για γεωργικές εργασίες που δεν εκτέλεσαν.
Τον Ιούλιο, η EPPO ανακοίνωσε ότι ασκήθηκε δίωξη σε 22 κατηγορουμένους, μεταξύ των οποίων και τέσσερις βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, στο πλαίσιο της έρευνάς της για αγροτική απάτη. Οι δίκες των βουλευτών ξεκινούν στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Όλοι τους αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Κτηνίατροι και στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, του οργανισμού που ήταν παλαιότερα υπεύθυνος για τη διανομή των γεωργικών κονδυλίων της ΕΕ και ο οποίος έκλεισε λόγω του σκανδάλου των αγροτικών επιδοτήσεων, φέρονται να διαδραμάτισαν ρόλο φουσκώνοντας τα αρχεία κτηνοτροφίας, σύμφωνα με έγγραφο που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στο ελληνικό κοινοβούλιο ζητώντας την άρση της ασυλίας αρκετών βουλευτών.
Μία υπόθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην οποία εμπλέκεται βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας αφορά εικαζόμενες πληρωμές επιδοτήσεων σε εκτροφέα για περισσότερες αγελάδες από όσες πραγματικά κατείχε. Σύμφωνα με τη δικογραφία που περιήλθε στη γνώση του POLITICO, ο βουλευτής κάλεσε ανώτερο στέλεχος του ΟΠΕΚΕΠΕ για να πιέσει για την πληρωμή και ανέφερε ότι κτηνίατρος είχε ήδη τροποποιήσει τους αριθμούς των ζώων του εκτροφέα στην επίσημη κτηνιατρική βάση δεδομένων, αυξάνοντας την επιδότηση που δικαιούταν. Η υπόθεση θα εκδικαστεί στις 2 Οκτωβρίου.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ώθησε την κυβέρνηση να εισαγάγει νέους ελέγχους, όπως ένα ηλεκτρονικό σύστημα ταυτοποίησης προβάτων και αιγών με τη χρήση στομαχικών βολών (boluses). Το σύστημα προγραμματίζεται να εφαρμοστεί πιλοτικά φέτος σε εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 ζώα, καλύπτοντας περίπου 700.000 πρόβατα και αίγες, πριν επεκταθεί τα επόμενα χρόνια.
Τον Μάρτιο, η Ελλάδα υπέβαλε σχέδιο δράσης στις αρχές της ΕΕ εκθέτοντας μέτρα για την πρόληψη της παράνομης κατανομής των γεωργικών κονδυλίων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με την Ελλάδα για να βοηθήσει στη «βελτίωση της διαχείρισης» των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων. «Σημειώνεται καλή πρόοδος», ανέφερε σε γραπτή του δήλωση ο Επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν. «Αλλά υπάρχει ακόμη δουλειά που πρέπει να γίνει».
zougla.gr
