Bu pazar Avrupa’da saatler ileri alınacak, sağlık uzmanları bir saatlik değişikliğin bile vücudun sirkadiyen ritmini bozduğu uyarısında bulunuyor.
29 Mart Pazar günü saatler bir saat ileri alınacak. Çoğu insan bir saat daha az uyuyacak ve önümüzdeki günlerde akşamlar yavaş yavaş uzamaya başlayacak.
Saatler yılda iki kez değiştiriliyor; bunları kaldırmak için birçok girişim yapılmış olsa da her bahar geldiğinde saatler hâlâ bir saat ileri alınıyor.
Mevsimsel saat uygulaması ilk kez Birinci Dünya Savaşı sırasında enerji tasarrufu amacıyla getirildi, 1970'lerde ise birçok ülkede yeniden yürürlüğe kondu.
Ancak araştırmacılar, özellikle de ilkbahardaki saat değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri konusunda bugün uyarıda bulunuyor.
Saat değişikliği vücudu nasıl etkiliyor?
Zamanın bir saat değiştirilmesi önemsiz görünebilir; ancak sağlık uzmanları ve araştırmalar, bunun düşünüldüğünden daha büyük etkileri olduğunu gösteriyor.
Sadece bir saatlik bir kayma bile uykuyu, uyanıklığı, hormon üretimini ve ruh hâlini düzenleyen 24 saatlik iç saatimiz, yani sirkadiyen ritmimizi bozuyor.
“Çoğu insan bir hafta içinde uyum sağlayabiliyor; ama biliyoruz ki saatini ayarlamakta zorlananlar da var ve bu kişilerde vücut saatinin sadece bir saatlik değişime uyum sağlaması haftalar, hatta aylar sürebiliyor” dedi King's College London'da sirkadiyen ritimler üzerine çalışan doktora sonrası araştırmacı Jeffrey Kelu, Euronews Health'e.
İç saatimizin genetik tarafından belirlendiğini, bazı insanların neden diğerlerine göre daha çok zorlandığını anlamak için ise daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu anlattı.
İlkbahardaki saat değişikliğinin, uykuyu etkilemesinin yanı sıra, kısa vadede trafik kazalarında (kaynak İngilizce), kalp krizi (kaynak İngilizce) ve depresif ataklarda (kaynak İngilizce) artışla da bağlantılı olduğu gösterildi.
Akşamları daha fazla ışık
İnsanlar ilkbaharda yapılan saat değişikliğini, gün ışığının akşama kadar uzaması nedeniyle genellikle memnuniyetle karşılıyor.
Ancak Kelu'ya göre, geç saatlere kadar ışığa maruz kalmak, vücudun artık gevşeyip uykuya hazırlanması gerektiğini fark etmesini engelliyor.
“Işık, melatonin salgısını baskılayan bir faktör; bu nedenle uykuya dalma zamanını geciktiriyor ve insanların uykuya geçmesini zorlaştırabiliiliyor” diye vurguladı Kelu.
Melatonin, vücut uykuya hazırlanmaya başladığında epifiz bezi tarafından salgılanan bir hormon. Vücut melatonini en çok karanlıkta salgılıyor, ışığa maruz kaldığında ise üretimi azalıyor.
Kelu'ya göre, yatmadan önce yatak odasını tamamen karartmak, dışarıdan gelen ışığı engellemek, vücuda artık gündüz olmadığı sinyalini verdiği için uyku kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.
REKLAM
