ABD Başkanı Donald Trump'ın Barış Kurulu için bugün Davos'ta imzalar atılacak. Kurula İsrail'in yanı sıra Türkiye de katılıyor. Törende Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı Hakan Fidan temsil edecek.
ABD Başkanı Donald Trump'ın kurmak istediği Gazze Barış Kurulu'nun uluslararası ihtilaflarda devreye girmesi öngörülüyorFotoğraf: Giuliani/Fotogramma/ROPI/picture alliance
ABD Başkanı Donald Trump'ın, uluslararası ihtilafları ve çatışmaları çözme iddiasıyla kurulmasını önerdiği Barış Kurulu için bugün Davos'ta imza töreni düzenlenecek. Türkiye, Kurul'da İsrail'le birlikte yer alacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına bugün Davos'ta Barış Kurulu Şartı'na Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın imza atması bekleniyor.
Erdoğan, 2009 yılında Davos'taki bir panel sırasında, dönemin İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ve moderatör ile yaşadığı, "one minute" krizi olarak hatırlanan tartışmanın ardından Dünya Ekonomik Forumu toplantılarına katılmama kararı almıştı.
Birleşmiş Milletlere alternatif yapı endişesi
Barış Kurulu Şartı'nın katılımcı ülkeler tarafından imzalanacağı törene Trump yönetimi tarafından davet edilen yaklaşık 60 ülkeden kaçının katılacağı büyük merak uyandırıyor. Davet edilen birçok ülkenin, Birleşmiş Milletlere (BM) alternatif bir örgüt yaratma riski taşıdığı için kurula soğuk baktığı, davete icabet etmek istemediği biliniyor.
Donald Trump'ın Grönland gerilimini tırmandırması, Avrupa ülkelerini ek gümrük vergileriyle tehdit etmesi üzerine Avrupa Birliği (AB), üye ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarını olağanüstü liderler zirvesi için acilen Brüksel'e çağırma kararı almıştı.
AB'nin söz konusu zirveyi, Barış Kurulu Şartı'nın imza töreniyle aynı gün yapma kararı da dikkat çekmişti.
Trump'ın davetini kimler kabul etti?
ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, davet gönderilen yaklaşık 60 ülkeden 25'inin daveti kabul ettiğini söyledi.
Davet edilen Rusya ve Çin, henüz bu daveti kabul edip etmediklerini açıklamadı. Ancak Amerikan basınında Rusya'nın teklife olumlu baktığına dair iddialar yer aldı.
Daveti kabul ettiklerini duyuran ülkeler ise şöyle: Türkiye, İsrail, Arjantin, Ermenistan, Azerbaycan, Bahreyn, Belarus, Mısır, Macaristan, Endonezya, Ürdün, Kazakistan, Kosova, Fas, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Özbekistan ve Vietnam.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Hakan Fidan temsil edecek
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) gazetecilerin sorusu üzerine Davos'taki törene Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın katılacağını açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı da Hakan Fidan'ın Cumhurbaşkanı'nı temsilen Barış Kurulu Şartı'nın imza törenine katılacağını duyurdu.
Kimler Trump'ın davetini geri çevirdi?
Trump'ın "ömür boyu liderliğini" yapacağı kurula katılmayı ilk olarak Fransa geri çevirdi. Fransa'yı Norveç, Slovenya ve İsveç izledi.
Almanya ve İtalya'nın da çekinceleri olduğu, Davos'taki imza törenine katılmayacakları bildirildi.
İtalyan basınında yer alan haberlere göre, İtalyan hükümeti de tek bir devletin liderliğinde kurulacak bir kurula üyeliğin İtalyan Anayasası'na uygun olmayacağından endişe ediyor.
Bu arada Almanya gibi bazı ülkeler, Trump'ın davetini doğrudan geri çevirmek yerine, liderlerinin Brüksel'deki AB zirvesine katılacağını, bu nedenle Davos'taki imza törenine katılmayacaklarını söylemekle yetiniyor.
Bununla birlikte Avrupalı diplomatlar, Trump'ın AB üyesi Danimarka'nın özerk bölgesi konumundaki Grönland'ı, ABD topraklarına katmak istediği bir süreçte böyle bir davetin kabul edilemeyeceğine işaret ediyor.
Ayrıca kurulda üç yıldan fazla kalmak isteyen ülkelerin ödemeleri gereken bir milyar doların ne için kullanılacağının belirsiz olduğuna da dikkat çekiliyor.
Kanada, ilkesel olarak katılmayı kabul ettiğini ancak detaylarla ilgili değerlendirmenin sürdüğünü söylerken, İngiltere ve Japonya halen net pozisyonlarını açıklamadı.
Türkiye dahil sekiz ülkeden ortak açıklama
Bu arada Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin dışişleri bakanlıkları Çarşamba günü ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, liderlere Gazze Barış Kurulu'na katılmaları yönünde iletilen davetiyenin memnuniyetle karşılandığı ve açıklamayı yapan ülkelerin kurula katılmaya yönelik ortak karar aldıkları belirtildi.
Açıklamada ayrıca şu ifadelere yer verildi:
"Bakanlar, Başkan Trump liderliğinde yürütülen barış çabalarına ülkelerinin desteğini yinelemektedir. (...) Barış Kurulu misyonu kalıcı bir ateşkesin pekiştirilmesini, Gazze'nin yeniden imarının desteklenmesini ve uluslararası hukuk çerçevesinde Filistin halkının kendi kaderini tayin ile devlet kurma hakkına dayanan adil ve kalıcı bir barışın ilerletilmesini hedeflemekte; böylece bölgedeki tüm ülkeler ve halklar için güvenlik ve istikrarın yolunu açmayı amaçlamaktadır."
Reuters,AFP,dpa,ANKA / DA,TY
DW
