Τι προκαλεί τον επίμονο βήχα μετά από ένα κρυολόγημα.
Το κρυολόγημα μπορεί να έχει περάσει, τα υπόλοιπα συμπτώματα να έχουν υποχωρήσει, όμως ο βήχας να εξακολουθεί να ταλαιπωρεί τον οργανισμό για αρκετές εβδομάδες. Πρόκειται για ένα συχνό φαινόμενο μετά από αναπνευστικές λοιμώξεις, το οποίο μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα και τον ύπνο, προκαλώντας έντονη ενόχληση.
Ο επίμονος βήχας μετά από μια ιογενή λοίμωξη, γνωστός ως μεταλοιμώδης ή μεταϊικός βήχας, μπορεί να διαρκέσει από τρεις έως οκτώ εβδομάδες, ακόμη και όταν ο ασθενής έχει αναρρώσει. Σύμφωνα με τους ειδικούς, έως και το 25% των ενηλίκων που προσβάλλονται από αναπνευστικές λοιμώξεις ενδέχεται να εμφανίσουν το συγκεκριμένο σύμπτωμα.
Το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη, η COVID-19 και ο RSV προκαλούνται συνήθως από ιούς και υποχωρούν μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες. Ο βήχας, ωστόσο, είναι συχνά το τελευταίο σύμπτωμα που εξαφανίζεται.
Τι προκαλεί τον επίμονο βήχα μετά από ένα κρυολόγημα
Οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει πλήρως στους μηχανισμούς που προκαλούν τον μεταλοιμώδη βήχα. Ωστόσο, εκτιμούν ότι ορισμένοι ιοί αφήνουν πίσω τους φλεγμονή στους πνεύμονες και ερεθισμό ή υπολειμματική βλάβη στην επιφάνεια των αεραγωγών.
Η πνευμονολόγος και εντατικολόγος Megan Conroy, από το Ιατρικό Κέντρο Wexner του Πανεπιστημίου του Οχάιο, επισημαίνει ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση ή την επιδείνωση του βήχα.
Ένας από τους συνηθέστερους είναι η οπισθορρινική έκκριση, κατά την οποία η βλέννα από τα ιγμόρεια κατευθύνεται προς τον λαιμό, ενεργοποιώντας τους υποδοχείς του βήχα.
Παράλληλα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μικρές ποσότητες οξέος και πεπτικών ενζύμων φτάνουν μέχρι την ανώτερη αναπνευστική οδό, προκαλώντας ερεθισμό, βήχα και ενίοτε την αίσθηση ενός κόμπου στον λαιμό, χωρίς απαραίτητα να εμφανίζεται η κλασική καούρα.
Επιπλέον, μια αναπνευστική λοίμωξη μπορεί να αποκαλύψει μια υποκείμενη πάθηση, όπως μια ήπια μορφή άσθματος ή προϋπάρχουσα φλεγμονή των αεραγωγών.
Σε ορισμένους ασθενείς, ο παρατεταμένος βήχας οδηγεί σε υπερευαισθησία των νεύρων που ελέγχουν το αντανακλαστικό του. Έτσι, ακόμη και μικρά ερεθίσματα, όπως οι αλλαγές στη θερμοκρασία, η παλινδρόμηση ή η παρουσία βλέννας, μπορούν να προκαλέσουν νέες κρίσεις βήχα.
Ποιοι παράγοντες επιδεινώνουν τον μεταλοιμώδη βήχα
Κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης, ορισμένες καθημερινές συνήθειες και περιβαλλοντικές συνθήκες μπορεί να εντείνουν τον ερεθισμό των αεραγωγών.
Ο κρύος και ξηρός αέρας: Οι χαμηλές θερμοκρασίες και οι απότομες μεταβολές της υγρασίας μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό. Οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση κασκόλ ή μάσκας όταν κάποιος εκτίθεται στο κρύο, ώστε να διατηρείται περισσότερη θερμότητα και υγρασία στον αέρα που εισπνέει. Ένας υγραντήρας μπορεί επίσης να βοηθήσει, ιδιαίτερα σε χώρους με ξηρή ατμόσφαιρα.
Τα αλλεργιογόνα: Η σκόνη, τα ακάρεα και το τρίχωμα των κατοικίδιων μπορεί να αυξήσουν την παραγωγή βλέννας και να επιδεινώσουν την οπισθορρινική έκκριση.
Η έντονη σωματική άσκηση: Η δραστηριότητα που προκαλεί έντονο λαχάνιασμα ενδέχεται να πυροδοτήσει κρίσεις βήχα. Κατά την περίοδο της ανάρρωσης, συνιστάται η επιλογή πιο ήπιων μορφών άσκησης.
Το κάπνισμα και το άτμισμα: Η εισπνοή καπνού και άλλων ερεθιστικών ουσιών επιβαρύνει τους πνεύμονες και μπορεί να παρατείνει σημαντικά τον βήχα.
Πώς μπορεί να ανακουφιστείτε από τον επίμονο βήχα
Οι διαθέσιμες θεραπείες για τον μεταλοιμώδη βήχα δεν έχουν πάντα άμεσα ή εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το σύμπτωμα υποχωρεί σταδιακά από μόνο του.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα μέτρα που μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση.
Το μέλι αποτελεί μία από τις απλές επιλογές που προτείνουν οι ειδικοί. Ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι μερικές φορές μέσα στην ημέρα μπορεί να καταπραΰνει τον ερεθισμένο λαιμό και να μειώσει την ένταση του βήχα. Δεν πρέπει, ωστόσο, να χορηγείται σε παιδιά κάτω του ενός έτους.
Όσον αφορά τα μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αποτελεσματικότητά τους μπορεί να είναι περιορισμένη. Η γουαϊφενεσίνη, ένα αποχρεμπτικό που χρησιμοποιείται για την αραίωση της βλέννας, ενδέχεται να βοηθήσει ορισμένους ασθενείς.
Εάν ο βήχας συνοδεύεται από έντονη βλέννα στον λαιμό ή στα ιγμόρεια, μπορεί να εξεταστεί, με τη συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού, η χρήση ρινικού σπρέι με κορτικοστεροειδή, αντιισταμινικών ή ρινικών πλύσεων με φυσιολογικό ορό.
Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία παλινδρόμησης, η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των συμπτωμάτων. Η αποφυγή πικάντικων τροφών, προϊόντων με βάση την ντομάτα, σοκολάτας, καφεΐνης και αλκοόλ μπορεί να περιορίσει τον ερεθισμό. Παράλληλα, συνιστάται η κατανάλωση μικρότερων γευμάτων και η αποφυγή κατάκλισης για αρκετές ώρες μετά το φαγητό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στη χρήση συνδυαστικών φαρμάκων για το κρυολόγημα, καθώς μπορεί να περιέχουν τα ίδια δραστικά συστατικά. Η ταυτόχρονη λήψη διαφορετικών σκευασμάτων ενδέχεται να οδηγήσει σε ακούσια υπερδοσολογία, ιδιαίτερα παρακεταμόλης, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη.
Πότε ο επίμονος βήχας χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση
Παρότι ο μεταλοιμώδης βήχας συνήθως υποχωρεί έως την όγδοη εβδομάδα, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται ιατρική εξέταση.
Εάν τα συμπτώματα του κρυολογήματος ή της γρίπης δεν βελτιώνονται, επανεμφανίζονται ή επιδεινώνονται περίπου τη δέκατη ημέρα, μπορεί να υπάρχει δευτερογενής λοίμωξη, όπως πνευμονία ή ιγμορίτιδα.
Η εμφάνιση υψηλού πυρετού ή δυσκολίας στην αναπνοή αποτελεί επίσης λόγο άμεσης αξιολόγησης από γιατρό.
Άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως όσοι είναι άνω των 60 ετών, έχουν ιστορικό καπνίσματος ή πάσχουν από άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, θα πρέπει να αναζητούν ιατρική συμβουλή νωρίτερα, ιδίως εάν ο βήχας επιμένει για δύο εβδομάδες.
Εάν ο βήχας διαρκεί περισσότερο από οκτώ εβδομάδες, επιδεινώνεται ή επηρεάζει σημαντικά τις καθημερινές δραστηριότητες, είναι απαραίτητο να διερευνηθούν άλλες πιθανές αιτίες.
Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται το άσθμα που εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή, η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση ή άλλες παθήσεις του αναπνευστικού. Ανάλογα με τη διάγνωση, ο γιατρός μπορεί να συστήσει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, όπως συγκεκριμένα εισπνεόμενα ή αντιβηχικά σκευάσματα.
Το βασικό συμπέρασμα των ειδικών είναι ότι ο επίμονος βήχας μετά από μια αναπνευστική λοίμωξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο οργανισμός εξακολουθεί να νοσεί. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αεραγωγοί παραμένουν ευαίσθητοι για κάποιο διάστημα μετά την ανάρρωση και χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν πλήρως. Ωστόσο, η διάρκεια και η ένταση των συμπτωμάτων είναι εκείνες που καθορίζουν πότε απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Πηγή: washingtonpost
