Avrupa Komisyonu’nun salı günü yayımladığı sonbahar tahminlerine göre AB ekonomisi bu yıl, ilkbaharda öngörülenden daha hızlı büyüyerek yüzde 1,4 genişleyecek. Ancak İran savaşının enerji fiyatlarını yüksek tutması nedeniyle enflasyon hem bu yıl hem de gelecek yıl yüzde 3’ün üzerinde kalacak.
Avrupa Birliği ekonomisi, İran savaşı kaynaklı enerji şokuna Avrupa Komisyonu’nun ilkbaharda beklediğinden daha iyi dayandı. Komisyon, mayısta yüzde 1,1 olarak açıkladığı 2026 büyüme tahminini yüzde 1,4’e yükseltti.
Ancak salı günü yayımlanan sonbahar tahminlerine göre enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi nedeniyle enflasyon bu yıl ve gelecek yıl yüzde 3’ün üzerinde kalacak. AB genelinde enflasyonun 2026’da ortalama yüzde 3,3, 2027’de ise yüzde 3,2 olması bekleniyor. Komisyon, mayısta 2027 enflasyonunu yüzde 2,4 olarak öngörmüştü.
Büyüme tahminindeki iyileşmede ihracat etkili oldu. Avrupalı şirketler, dünyanın farklı bölgelerinde kurulan yapay zekâ veri merkezleri ve elektrik şebekeleri için güç sistemleri, soğutma ve çip üretim ekipmanları sattı.
Euro Bölgesi’nin hem bu yıl hem de gelecek yıl yüzde 1,2 büyümesi öngörülüyor. Komisyon, ilkbaharda bölgenin 2026 büyüme tahminini yüzde 0,9 olarak açıklamıştı.
AB’nin ekonomiden sorumlu komiseri Valdis Dombrovskis, Brüksel’de düzenlediği basın toplantısında, "2026’da Avrupa ekonomisi beklenenden daha iyi dayanıyor. Ancak bunu garanti göremeyiz; yalnızca dayanıklılıkla da yetinemeyiz" dedi.
Enflasyon daha uzun süre yüksek kalacak
AB istatistik kurumu Eurostat’ın öncü tahminine göre Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ekimde yüzde 4’e çıkarak son üç yılın en yüksek düzeyine ulaştı. Eurostat’ın nihai veriyi çarşamba günü açıklaması bekleniyor.
Komisyon, AB genelinde enflasyonun yıl sonu ile 2027 başı arasında yüzde 4’ün üzerine çıkmasını ve ancak 2028’de yüzde 2,3’e gerilemesini bekliyor.
Benzin ve motorin fiyatlarının gelecek yıl kademeli olarak düşmesi öngörülüyor. Buna karşılık, toptan enerji fiyatlarındaki artış tüketici faturalarına gecikmeli yansıdığı için hanelerin doğal gaz ve elektrik giderlerinin önümüzdeki aylarda yükselmeye devam etmesi bekleniyor.
Yaz aylarındaki aşırı sıcak ve kuraklığın hasadı etkilemesi, gübre maliyetlerinin de artması nedeniyle gıda enflasyonunun bu yıl yüzde 2’nin biraz üzerindeki seviyesinden 2027’de yaklaşık yüzde 3’e çıkacağı tahmin ediliyor.
Dombrovskis, "Yüksek enerji fiyatları, haneler ve işletmeler için daha yüksek maliyetler anlamına geliyor" dedi. Gıda ve enerji harcamaları bütçelerinde daha büyük yer tuttuğu için düşük gelirli haneler fiyat artışlarından daha fazla etkileniyor.
Komisyon, enflasyon tahmininin şimdiden yüksek kalmış olabileceğini de kabul etti. Rapora göre petrol ve doğal gaz fiyatları, tahminlerin hazırlanmasında kullanılan veriler için son gün olan 29 Ekim’den bu yana yaklaşık yüzde 20 düştü. Bu düşüş kalıcı olursa gelecek yıl enflasyon, öngörülenden yaklaşık 0,25 puan daha düşük gerçekleşebilir.
Bütçeler baskı altında, istihdam dayanıklı
Savunma harcamaları, faiz ödemeleri ve yüksek enerji faturalarından etkilenen haneler ile işletmelere verilen destekler nedeniyle AB’nin toplam bütçe açığının geçen yıl gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 3,1’inden bu yıl yüzde 3,6’sına çıkması bekleniyor.
Faiz ödemelerinin 2028’de ekonomik üretimin yüzde 2,4’üne ulaşarak son on yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyine çıkacağı öngörülüyor. Kamu borcunun GSYH’ye oranının ise geçen yılki yüzde 82,6’dan 2028’de yüzde 85,6’ya yükselmesi bekleniyor.
Euro Bölgesi’nin en büyük dört ekonomisi arasında bu yıl en hızlı büyümenin yüzde 2,6 ile İspanya’da gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Almanya için büyüme beklentisi yüzde 1,3, İtalya için yüzde 1. Fransa’da ise büyümenin yüzde 0,4’te kalması, bütçe açığının GSYH’nin yüzde 5,5’ine ulaşması ve işsizlik oranının 2028’e kadar yüzde 9,8’e yükselmesi bekleniyor.
Dombrovskis, maliye politikası açısından "kritik bir dönemeçte" olunduğunu belirterek hükümetlere AB mali kurallarına uygun, ihtiyatlı bütçeler hazırlama çağrısı yaptı. Komisyon, ülkelerin bütçelerini gelecek hafta değerlendirecek.
AB’de bu yıl yaklaşık 800 bin yeni istihdam yaratılması, işsizlik oranının ise yüzde 6’nın biraz üzerinde, tarihî düşük seviyelerine yakın seyretmesi bekleniyor. Bununla birlikte gençler arasında işsizlik artıyor.
Enflasyondan arındırılmış ücretlerin bu yıl ve gelecek yıl yalnızca yüzde 0,6 artacağı tahmin ediliyor. Bu oran 2025’te yüzde 1,7’ydi. İspanya ve İtalya’nın da aralarında bulunduğu sekiz ülkede çalışanların ücretlerinin bu yıl reel olarak düşmesi bekleniyor.
Avrupa Merkez Bankası’nın bu yıl iki kez faiz artırmasının ve piyasalarda yeni artış beklentisinin sürmesinin de borçlanma maliyetlerini yükselterek konut inşaatını ve kredi talebini baskılaması öngörülüyor.
euronews

















