Dünya Ekonomik Forumu Davos'ta ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland tehditleri sebebiyle gergin bir ortamda başlıyor. Trump zirveye bu yıl bizzat katılacak.
Dünya Ekonomik Forumu (WEF) bugün İsviçre'nin Davos kentinde kentinde ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO müttefiki Danimarka'ya bağlı Grönland'ı ele geçirme tehditleri nedeniyle gergin bir ortamda başlıyor. Trump'ın da katılacağı ve bu yıl "Diyalog Ruhu" başlığını taşıyan Forum 23 Ocak'a kadar devam edecek.
Trump, Davos'taki zirve öncesinde hafta sonu Almanya ve diğer Avrupa ülkelerini yeni gümrük vergileri uygulamakla tehdit ederek Grönland konusundaki tartışmayı yeniden alevlendirdi.
Grönland'ı ABD topraklarına katmak istediğini açıkça dile getiren Trump, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, buna karşı çıkan ve tamamı NATO üyesi olan Avrupa ülkelerine Şubat ayından itibaren ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Böyle bir ortamda Trump'ın zirvede Çarşamba günü yapacağı konuşma merakla bekleniyor.
"Önce Amerika" politikasıyla uluslararası ticaret kurallarını alt üst eden, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Anlaşması başta olmak üzere çok taraflı anlaşmalardan çekilen Trump, ABD'nin BM İnsan Hakları Konseyi ve UNESCO gibi 66 uluslararası örgütle bağlarını koparmıştı.
"Diyalog acil bir gereklilik"
WEF Başkanı Borge Brende de "Bu yılki toplantı en önemli toplantılarımızdan biri olacak" açıklamasını yaptı.
Derin jeopolitik ve teknolojik dönüşümden geçilmekte olunduğuna vurgu yapan Brende, "uluslararası işbirliği için kritik bir kavşakta olunduğunu" söyledi.
Borge Brende konuşmasında "belirsizliklerin arttığı bir dönemde diyaloğun acil bir gereklilik" olduğuna da vurgu yaptı.
Davos kimleri ağırlıyor?
Dünyanın dört bir yanından siyasetçilerin, ekonomistlerin, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin akın edeceği Davos Zirvesi'ne 65'e yakın devlet ve hükümet başkanı ile 400 üst düzey siyasi liderin katılacağı açıklandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kanada Başbakanı Mark Carney, Çin Başbakanı Yardımcısı He Lifeng, Suriye geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy zirveye katılacak liderlerden bazıları.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Dünya Ticaret Örgütü Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala başta olmak üzere çok sayıda uluslararası örgüt ve kuruluşun yöneticileri de Davos'ta bulunacak.
Türkiye'den ise zirvese siyasi katılım olmayacak ancak Türk iş dünyasından temsilciler zirvede katılım sağlayacak.
Trump'a dev kadro eşlik edecek
Donald Trump Davos'a bugüne kadarki en büyük ABD heyeti eşliğinde katılacak.
Heyette ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun dışında dört bakan daha yer alacak. Ayrıca Trump'a damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff de eşlik edecek.
Trump'ın Davos'ta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy başta olmak üzere çok sayıda lider ile görüşmesi bekleniyor.
Ayrıca Davos'ta küçük bir kilisede "ABD Evi" oluşturuldu. Burada ABD yetkililerinin etkinlikler düzenleyeceği, yatırımcılarla görüşmeler yapılacağı açıklandı.
Jeoekonomik savaş
56'ıncı yıllık Dünya Ekonomik Forumu'nda tartışmaların ana gündemini jeopolitik çalkantılar oluşturacak. Siyasi karar alıcıları, iş dünyasının liderleriyle küresel ekonomide karşı karşıya gelinen zorluklarla nasıl başa çıkılacağını tartışacak.
Küresel ekonomi, artan ticari gerilimlere ve siyasi belirsizliklere rağmen direnç sergileyebildi. Bunda ABD'de yapay zekaya yapılan büyük yatırımların payı var.
Ancak 2026 için yüzde 3,1'lik küresel büyüme öngörüsü ideali yansıtmıyor. Özellikle küresel borcun, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmeyen seviyelere tırmandığı bir dönemde bu büyüme oranının yeterli olmayacağı belirtiliyor.
Uluslararası Para Fonu'na (IMF) göre birkaç Afrika ülkesindeki borç durumu özellikle endişe verici boyuta ulaştı.
Ülkeler tek taraflı tarifeler uygulamak, yabancı yatırım üzerindeki kısıtlamaları artırmak ve kritik mineraller üzerindeki arzı sıkılaştırmak gibi giderek daha korumacı politikalar benimserken, küresel ticarete baskı artıyor.
Yapay zeka sınamaları ve fırsatları
Davos'ta geçen yıl olduğu gibi bu sene öne çıkacak bir diğer gündem maddesi de yapay zeka.
Microsoft'tan Satya Nadella, Nvidia'dan Jensen Huang ve Google'ın yapay zeka şefi Demis Hassabis gibi önde gelen teknoloji liderleri zirveye katılacak.
Yapay zeka, özellikle tıp ve eğitim gibi alanlarda büyük ilerleme kaydedilmesini sağlıyor. Son birkaç yılda yapay zekaya trilyonlarca dolar değerinde yatırım yapıldı veya yatırım yapma sözü verildi.
Ancak bir çok firma halen yapay zekayı üretim süreçlerinde ya da uygulamalarında somut olarak nasıl kullanabileceğini, verimliliği nasıl arttırabileceğini bilmiyor.
Yapay zekanın istihdama etkisi de endişeye yol açan faktörler arasında. Bir çok insan önümüzdeki birkaç yıl içinde işlerini kaybedebilir.
Davos katılımcıları arasında yer alan Anthropic şirketinin CEO'su Dario Amodei, yapay zekanın önümüzdeki bir ila beş yıl içinde tüm giriş seviyesi beyaz yakalı işlerin yarısını ortadan kaldırabileceğini söylüyor.
Ayrıca yapay zeka, gelişmiş ülkeler ile teknolojideki gelişmeden aynı oranda faydalanamayan yoksul ülkeler arasındaki dijital uçurumu daha da derinleştirebilir.
Yine yapay zekanın yanlış bilgi yayma, yalan haber ve deepfake oluşturmada kullanımı endişe yaratan unsurlar.
Yanlış bilgi, dezenformasyon ile siber güvenlik, Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 Küresel Riskler Raporu'nda en önemli küresel riskler arasında yer alıyor ve bu da etkili düzenlemelere olan ihtiyacı gözler önüne seriyor.
DW
