Gelir eşitsizliği dünya genelinde uzun süredir devam eden bir sorun. Peki en yüksek gelir grubundakiler küresel çapta tam olarak nasıl karşılaştırılıyor?
En az ve en çok kazananlar arasındaki gelir farkı Avrupa’da hâlâ çarpıcı, bu tür eşitsizliklerle mücadeleye yönelik politika önlemlerine rağmen. Eurobarometre’nin son anketine göre, Avrupalıların yüzde 81’i gelir farklarının fazla geniş olduğunu, yüzde 78’i ise hükümetlerin bunları azaltmak için daha fazla adım atması gerektiğini düşünüyor.
Sorun yalnızca Avrupa’ya özgü değil; dünyanın başka yerlerinde gelir eşitsizliği çok daha yüksek düzeylere ulaşıyor. Peki farklı ülkelerde en çok kazanan yüzde 10’un durumu nedir?
LIS Ülkelerarası Veri Merkezi, gelir düzeylerine ilişkin uluslararası ölçekte karşılaştırılabilir veriler sağlıyor. En zengin yüzde 10’un vergi sonrası ortalama geliri, 2017 fiyatlarıyla uluslararası dolar kullanılarak satın alma gücü pariteleri (PPP) cinsinden ifade ediliyor. Bu, rakamların yaşam maliyeti farklarını hesaba katarak reel gelir seviyelerindeki farklılıkları yansıttığı anlamına geliyor.
Elde mevcut en güncel veriler ülkeler arasında farklılık gösterdiğinden, yalnızca 2016 ve sonrasına ait verisi bulunan ülkeler dahil edildi. Bu değişkenlik nedeniyle, gelirler sadece birkaç yılda belirgin biçimde değişebildiğinden rakamlar yıllık karşılaştırmalar yerine genel eğilimleri ortaya koyuyor.
En çok kazananlarda ABD önde
ABD’de en çok kazanan yüzde 10’un yıllık ortalama geliri 94.857 PPS ile en yüksek düzeyde. Lüksemburg ikinci sırada ve Avrupa’da en zengin yüzde 10 için vergi sonrası en yüksek gelire sahip; İsviçre ise üçüncü basamakta. Almanya ve Avustralya ilk beşi tamamlıyor.
İlk üç ülkenin ardından, en zengin yüzde 10’un ortalama gelirleri keskin düşüşler olmaksızın kademeli biçimde azalıyor.
Kanada, Avusturya, Norveç, İzlanda ve Danimarka ilk 10 ülke arasında.
Belçika, Birleşik Krallık, Litvanya, Finlandiya ve İspanya, en düşüklerin 45.000 seviyesinin altında kaldığı ilk 20’yi tamamlıyor.
ABD zirvede kalıyor, Birleşik Krallık en zenginler grubundan düşüyor
En çok kazanan yüzde 10’un sıralaması son yirmi yılda değişti.
Veriler her ülkede her yıl mevcut değil, bu nedenle tamamen tutarlı bir karşılaştırma yapmak mümkün değil. Yine de mevcut veriler net eğilimleri ortaya koyuyor.
Her yılın izini sürmek yerine, aşağıdaki grafikte beş zaman noktası gösteriliyor: 2000, 2005, 2010, 2015 ve 2020. Belirli bir yıla ait veri yoksa, en yakın mevcut yıl kullanıldı.
Bu dönemde, seçilen 20 büyük ekonomi arasında, ABD 2000 ile 2020 arasındaki beş zaman noktasının tamamında zirvede kaldı. İsviçre istikrarlı biçimde ikinci sırayı korudu.
En dikkat çekici değişim Birleşik Krallık’ta yaşandı. 2000’de üçüncü sıradaydı; ardından konumu istikrarlı biçimde geriledi. 2020’ye gelindiğinde 14’üncülüğe düştü. Bu, Birleşik Krallık’ta en çok kazanan yüzde 10’un vergi sonrası gelirinin satın alma gücünün nispeten zayıfladığını gösteriyor.
Almanya altıncı sıradan üçüncü sıraya yükseldi. Fransa sekizincilikten on birinciliğe geriledi. İtalya da düşüş yaşadı; 14’üncülükten 20’nciliğe indi.
euronews
