Brüksel'in Rus fosil yakıtlarına bağımlılığın sona erdiğini defalarca vurgulamasına rağmen AB, Rusya'nın Arktik bölgesindeki en önemli doğal gaz projelerinden biri olan Yamal LNG'nin başlıca müşterisi olmayı sürdürüyor.
Avrupa Birliği (AB), 2026'nın ilk 10 ayında Rusya'nın Arktik bölgesinden ihraç ettiği sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) için tahminen 8,7 milyar euro harcadı.
Çevre kampanya grubu Urgewald tarafından yapılan analize göre, bu tutar, AB'nin 2025 yılının tamamında yaptığı tahmini harcamayı yüzde 21 aştı. Brüksel'in 1 Ocak 2027 itibarıyla Rus LNG ithalatını yasaklamaya hazırlandığı süreçte, Avrupa'daki alıcılar, Ukrayna'nın işgalinin ardından Birliğin Rus enerjisine bağımlılığını sona erdirme yönündeki tekrarlanan siyasi taahhütlere rağmen Moskova'ya kazançlı bir pazar sunmayı sürdürüyor.
Urgewald, enerji istihbarat şirketi Kpler'in verilerini analiz etti. Verilere göre AB limanlarına ocak-ekim döneminde Rusya'nın Yamal LNG projesinden 12,89 milyon ton LNG ulaştı. Bu miktar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,3 artarken, projenin dünya genelindeki toplam sevkiyatlarının yüzde 81'ini oluşturdu.
AB liderlerinin Rus fosil yakıtlarına bağımlılığın sona erdiğini defalarca vurgulamasına rağmen Avrupa, Rusya'nın Arktik bölgesindeki en önemli doğal gaz projelerinden biri olan Yamal LNG'nin başlıca müşterisi olmayı sürdürüyor. Söz konusu dönemde AB'ye ortalama her 1,7 günde bir Yamal LNG sevkiyatı yapıldı.
Mevcut uzun vadeli sözleşmeler kapsamında Rus LNG ithalatına yönelik yasağın yürürlüğe girmesine yalnızca 50 gün kalmasına rağmen AB'nin Rusya'dan yaptığı alımlar artmaya devam ediyor.
Harcamalardaki artış yalnızca ithalat hacminin yükselmesinden değil, doğal gaz fiyatlarının pahalanmasından da kaynaklanıyor.
Ekim ayında yapılan LNG teslimatları eylül ayına kıyasla yüzde 11 azalırken, tahmini toplam değeri yüzde 2,6 artarak 839 milyon euroya ulaştı. Bu artışta, Avrupa doğal gaz piyasasının referans fiyatının megavatsaat başına 86,79 euroya yükselmesi etkili oldu. Söz konusu fiyat, ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşından önceki seviyenin iki katını aştı.
Fransa ilk sırada
Ekim ayında Rus LNG sevkiyatlarının başlıca adresi Fransa oldu. Ülke, 5,37 milyon tonluk teslimatla AB'ye yapılan toplam sevkiyatların yüzde 70'ini aldı. İspanya (2,91 milyon ton), Hollanda (1,32 milyon ton) ve Portekiz (220 bin ton) de ekim ayında Rusya'nın Arktik bölgesinden LNG alan ülkeler arasında yer aldı.
2026'nın ilk 10 ayı toplamında ise 3,06 milyon tonluk ithalatla Belçika, Rus LNG'sinin AB'deki en büyük tekil varış noktası olmayı sürdürdü. Bu dönemde 42 LNG gemisi Zeebrugge Limanı'na yanaşırken, yaklaşık 3,1 milyon ton LNG burada boşaltıldı.
Urgewald, Belçika'daki terminale ağustos, eylül ve ekim aylarında Yamal LNG sevkiyatı kaydedilmediğini, ancak terminalin genel ticaretteki önemini koruduğunu bildirdi.
Urgewald'ın yaptırım kampanyalarından sorumlu ismi Alexander Kirk, AB'nin ABD, Norveç ve Cezayir ile LNG ticaretini sürdürdüğüne dikkat çekti.
Kirk, Euronews'e yaptığı açıklamada, Rus LNG ithalatının 1 Ocak itibarıyla sona erdirilebileceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ancak tedarikçileri değiştirmek, Avrupalı haneleri doğal gaz fiyatlarındaki ani artışlara ve yurt dışından kaynaklanan siyasi baskılara maruz bırakmaya devam ediyor."
Kirk, doğal gaz talebini azaltmak için temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.
"Her yalıtım yapılan konut veya ısı pompasına geçirilen ev, doğal gaz talebini azaltıyor. Elektrik şebekesinde doğal gazın yerini her rüzgar veya güneş enerjisi aldığında Avrupa emisyonlarını düşürüyor ve gaz ihracatçılarının elindeki baskı gücünü azaltıyor."
Yaklaşan yasak, Moskova açısından lojistik ve ticari anlamda ciddi bir darbe oluşturabilir. Yamal LNG projesinin Arktik bölgesindeki konumu nedeniyle Avrupa limanlarına erişim büyük önem taşıyor. Proje, buzullarla kaplı sularda seyrüsefer yapabilmek için özel olarak tasarlanmış Arc7 buz sınıfı LNG tankerlerine dayanıyor. Avrupa limanlarına yapılan sevkiyatlar, gemilerin üretim tesisine görece yakın noktalarda yük boşaltmasına ve kısa sürede yeniden yükleme için geri dönmesine olanak sağlıyor.
AB limanlarına erişimin kaybedilmesi halinde Rusya, daha uzun deniz rotaları, daha yüksek nakliye maliyetleri ve sevkiyatları başka pazarlara yönlendirme konusunda daha az seçenekle karşı karşıya kalacak. Bu durum, özellikle Kuzey Deniz Rotası'nda seyrüseferin kış aylarında zorlaşması nedeniyle daha belirgin hale gelecek.
Urgewald'a göre Avrupa pazarının kaybedilmesi, Rusya'nın mevcut LNG sevkiyatlarını yalnızca başka pazarlara yönlendirmesinden öte, Arktik bölgesinden yapılan LNG ihracatının ekonomik fizibilitesini de olumsuz etkileyecek. Ancak etkinin boyutu, Moskova'nın alternatif deniz taşımacılığı rotaları ve pazarlar geliştirme kapasitesine bağlı olacak.
Asya pazarında ise Çin, Güney Kore ve Tayvan, ocak-ekim döneminde Yamal LNG sevkiyatlarının yüzde 18,6'sını alarak en büyük alıcılar arasında yer aldı.
Kış mevsiminin yaklaşması ve enerji arz güvenliğine ilişkin endişelerin sürmesiyle birlikte, AB ülkelerinin yasağı herhangi bir muafiyet veya son dakika tavizi olmaksızın uygulayıp uygulamayacağına ilişkin soru işaretleri devam ediyor.
Urgewald'ın yaptırım kampanyalarından sorumlu ismi Sebastian Rötters, AB ülkelerine yasağın uygulanması konusunda geri adım atmama çağrısında bulundu.
Rötters, "Ocak ayında yürürlüğe girecek yasağa yalnızca 50 gün kalmışken Avrupa kararlılığını korumalı. Bu ticaretten geri adım atılmamalı, yeni muafiyetler getirilmemeli ve Rus LNG ticaretine hiçbir can simidi sunulmamalı. Yaklaşık beş yıldır devam eden savaşın ardından hükümetler, Rus LNG ticaretinin fişini artık çekmeli," ifadelerini kullandı.
euronews
