Εφιαλτικές οι τιμές σε φυσικό αέριο και ρεύμα

Το φυσικό αέριο ξεπέρασε χθες τα 100 ευρώ, για πρώτη φορά έπειτα από περίπου τέσσερα χρόνια, ενώ σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές η χονδρική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος κινείται πλέον πάνω από τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η εξέλιξη προκαλεί έντονη ανησυχία και στην ελληνική αγορά, καθώς μέσα στις επόμενες ημέρες οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να ανακοινώσουν τα νέα πράσινα τιμολόγια για τον Νοέμβριο, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν νέες αυξήσεις.

Εικόνες που θυμίζουν την ενεργειακή κρίση του 2022

Η απότομη άνοδος των ενεργειακών τιμών επαναφέρει ένα σκηνικό που η Ευρώπη είχε βιώσει έντονα το 2022.

Το πετρέλαιο παραμένει κοντά στα 115 δολάρια το βαρέλι, το φυσικό αέριο κινείται γύρω από τα 100 ευρώ και οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας έχουν εκτοξευθεί σε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς.

Σχεδόν τα μισά ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκονται πλέον σε επίπεδα άνω των 300 ευρώ/MWh, με τις πιέσεις να μεταφέρονται σταδιακά και στους τελικούς καταναλωτές.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον συνεδριάζει σήμερα στο Λουξεμβούργο το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη είναι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναμόρφωση των χρεώσεων στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.

Ωστόσο, παρά την ένταση της νέας ενεργειακής κρίσης, η ατζέντα της συνεδρίασης επικεντρώνεται κυρίως σε πιο μακροπρόθεσμα ζητήματα, όπως τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, οι επενδύσεις, ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας και η περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μετά το 2030.

Το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας για τον φετινό αλλά και τους επόμενους χειμώνες θα συζητηθεί επίσης από τους 27 υπουργούς, χωρίς ωστόσο να αποτελεί το κεντρικό θέμα της συνεδρίασης.

Τριπλασιάστηκε η τιμή του φυσικού αερίου

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του φυσικού αερίου.

Η τιμή του ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από τον Δεκέμβριο του 2022.

Μέσα στους τελευταίους δώδεκα μήνες η τιμή του αερίου έχει σχεδόν τριπλασιαστεί, επιβαρύνοντας άμεσα και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η επίδραση είναι ήδη εμφανής στις χονδρεμπορικές αγορές, όπου από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία έως τη Γερμανία και την Ολλανδία καταγράφονται τιμές άνω των 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Πάνω από 300 ευρώ σε 15 αγορές

Ο σημερινός ευρωπαϊκός χάρτης της ηλεκτρικής ενέργειας δείχνει ότι 15 αγορές έχουν ξεπεράσει το όριο των 300 ευρώ/MWh.

Στην Πολωνία η μέση τιμή ανέρχεται στα 305,59 ευρώ/MWh, στη Γερμανία στα 314,85 ευρώ, ενώ στην Τσεχία φτάνει τα 310,71 ευρώ.

Η Αυστρία κινείται στα 310,42 ευρώ/MWh, η Ουγγαρία στα 324,58 ευρώ, ενώ στη Σερβία η μέση χονδρική τιμή φτάνει τα 330 ευρώ.

Σε αρκετές από αυτές τις αγορές πρόκειται για τα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μέσα στη χρονιά.

Οι βραδινές τιμές ξεπερνούν τα 500 ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι πιέσεις κατά τις βραδινές ώρες, όταν περιορίζεται ή μηδενίζεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών και η αγορά στηρίζεται περισσότερο σε ακριβότερες μονάδες παραγωγής.

Οι ακραίες τιμές των 700 και 800 ευρώ/MWh που είχαν καταγραφεί το 2022 δεν έχουν ακόμη επιστρέψει, ωστόσο οι σημερινές αιχμές δείχνουν ότι η αγορά βρίσκεται ξανά υπό μεγάλη πίεση.

Στη Ρουμανία οι βραδινές τιμές φτάνουν περίπου τα 520 ευρώ/MWh, στην Ολλανδία τα 540 ευρώ, στην Πολωνία τα 542 ευρώ, ενώ στη Γερμανία αγγίζουν τα 560 ευρώ/MWh.

Στα 238,8 ευρώ η Ελλάδα

Ακόμη και χώρες που παραδοσιακά καταγράφουν χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας δεν μένουν ανεπηρέαστες.

Η Ισπανία, όπου η μεγάλη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συγκρατεί συνήθως το κόστος, εμφανίζει μέση τιμή περίπου 231 ευρώ/MWh.

Στη Γαλλία, όπου το ενεργειακό μείγμα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην πυρηνική ενέργεια, η τιμή έχει αυξηθεί στα 267 ευρώ/MWh, λόγω προβλημάτων στη λειτουργία πυρηνικών μονάδων.

Η Ελλάδα βρίσκεται στα 238,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τη μεγάλη παραγωγή των φωτοβολταϊκών να περιορίζει σε έναν βαθμό τις αυξήσεις.

Παρά ταύτα, τα επίπεδα παραμένουν ιδιαίτερα υψηλά.

Ο Οκτώβριος κλείνει με άνοδο 22%

Η επιβάρυνση είναι εμφανής και στα στοιχεία του μήνα.

Ο Οκτώβριος κλείνει με μέση χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 191 ευρώ/MWh.

Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 22% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο, όταν η μέση τιμή ήταν 157 ευρώ, και περίπου 74% σε σχέση με τον Ιούλιο, όταν βρισκόταν στα 110 ευρώ.

Η συνεχής άνοδος της χονδρικής δημιουργεί πλέον άμεσες πιέσεις και στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Έρχονται νέες αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια

Σε τέσσερις ημέρες οι πάροχοι αναμένεται να ανακοινώσουν τα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας για τον Νοέμβριο.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, θα πρόκειται για τον πέμπτο συνεχόμενο μήνα αυξήσεων.

Η αγορά αναμένεται να κινηθεί με δύο διαφορετικές ταχύτητες.

Οι μεγαλύτεροι πάροχοι εκτιμάται ότι θα επιλέξουν να απορροφήσουν ένα μέρος της ανόδου στη χονδρική, προχωρώντας σε πιο περιορισμένες αυξήσεις.

Αντίθετα, οι μικρότερες εταιρείες, που διαθέτουν μικρότερα περιθώρια απορρόφησης του αυξημένου κόστους, ενδέχεται να περάσουν μεγαλύτερο μέρος της αύξησης στους καταναλωτές.

Ανοίγει έως τις 10 Νοεμβρίου η πλατφόρμα για το επίδομα θέρμανσης

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την έναρξη υποβολής των αιτήσεων για το επίδομα θέρμανσης, καθώς η σχετική ψηφιακή πλατφόρμα «myΘέρμανση» στην πύλη myAADE αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως τις 10 Νοεμβρίου, με την πρώτη δόση πληρωμών να έχει προγραμματιστεί να καταβληθεί στους δικαιούχους έως τις 23 Δεκεμβρίου.

Το επίδομα φέτος ενσωματώνει οριζόντια αύξηση της τάξης του 30%, με το κατώτατο όριο να διαμορφώνεται στα 130 ευρώ και το ανώτατο να φτάνει έως και τα 1.560 ευρώ για τις περιοχές με εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα.

Η Αθήνα ζητά δημοσιονομική ευελιξία

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον προσέρχεται η Ελλάδα στο σημερινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου αναμένεται να επαναλάβει τη θέση της Αθήνας ότι απαιτείται μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να προχωρήσουν σε άμεσα και στοχευμένα μέτρα στήριξης.

Η ελληνική θέση κινείται στην ίδια γραμμή με όσα είχε υποστηρίξει ο πρωθυπουργός στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής.

Η Αθήνα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στο ανώτατο όριο αύξησης των κρατικών δαπανών που επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί δημοσιονομικός χώρος για ενδεχόμενες παρεμβάσεις στις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ κίνησης, του πετρελαίου θέρμανσης αλλά και στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προσανατολίζεται σε άμεση αλλαγή στάσης.

Η επόμενη μάχη στο Eurogroup

Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού αναμένεται στο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου, όπου θα τεθεί εκ νέου το ζήτημα της δημοσιονομικής ευελιξίας.

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης πιέζονται περισσότερο από τις αυξημένες ενεργειακές τιμές και ζητούν μεγαλύτερο περιθώριο κρατικών παρεμβάσεων.

Αντίθετα, αρκετές χώρες της λεγόμενης ομάδας των «φειδωλών», κυρίως στη Βόρεια και Δυτική Ευρώπη, εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικές απέναντι σε μία γενικευμένη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων.

Η διαφωνία είχε φανεί ήδη στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής.

Ελλάδα και Ιταλία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή ενός ευρύτερου μετώπου χωρών που ζητούν πιο κεντρικές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους.

Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές συνάντησαν σημαντικές αντιστάσεις από μεγάλο μέρος της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης.

Με τις τιμές του φυσικού αερίου, του πετρελαίου και του ηλεκτρικού ρεύματος να κινούνται ξανά σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, το ερώτημα πλέον είναι πόσο θα διαρκέσει η νέα ενεργειακή έξαρση και σε ποιο βαθμό θα περάσει στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων μέσα στον χειμώνα.

zougla.gr