Karadeniz'de dün batan Türk gemisinden sonra bugün yine iki Türk sahipli gemi İHA saldırısına hedef oldu. Gemilerden biri battı, mürettebatı kayıp. Bulgaristan Başbakanı Radev, "Küresel çatışma riski" uyarısında bulundu.
Rusya ile Ukrayna'nın insansız hava araçları (İHA) ile saldırılarını giderek yoğunlaştırmaları ve şiddetlenen çatışmalarda ticari gemilerin de hedef alınması, Karadeniz'i bir savaş alanına dönüştürüyor.
Dün Romanya açıklarında İHA saldırısı nedeniyle batan Royad Mammadov adlı Türk gemisinden sonra bugün iki geminin daha Karadeniz'de İHA saldırısına hedef olduğu açıklandı.
Türk sahipli gemilere saldırılar yoğunlaşıyor
Dünya genelindeki ticari gemiler ve denizcilik şirketleri hakkında bilgilerin yer aldığı Equasis ticari gemi veritabanına göre, bugünkü saldırılarda hedef alınan her iki gemi de Türk mülkiyetinde.
Bunlardan ilki Togo bayraklı Alfa Watan yük gemisi. Bu geminin battığı, mürettebatın kayıp olduğu, geniş kapsamlı arama kurtarma çalışmalarının ise sürdüğü açıklandı.
İkinci gemi ise Palau'da kayıtlı Able kargo gemisi. Gemideki 11'i Türk ve yedisi Hindistan vatandaşı mürettebat kurtarıldı. Kurtarılan mürettebattan biri yanıklar, diğeri ise kafa travması nedeniyle hastaneye kaldırıldı.
Bulgaristan kayıp mürettebatı arıyor
Bulgaristan makamları batan geminin kayıp mürettebatının bulunması için arama kurtarma çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.
İHA saldırısı sonucunda gemide meydana gelen patlamaya tanık olan bir Bulgar feribotunun, batan geminin yakınına gittiği, devrilmiş cankurtaran salları ve can yeleklerinin bulunduğu, ancak mürettebattan kimseye rastlanmadığı bildirildi.
Kayıp kişi sayısına ilişkin ayrıntılı bilgi verilmedi.
Başbakan Radev: Savaş yayılıyor
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, ticari gemileri hedef alan İHA saldırılarına sert tepki gösterdi.
Radev, sosyal medya paylaşımında Salı sabahı saat 03.00 sularında iki ticari geminin Bulgaristan'ın Karadeniz'deki münhasır ekonomik bölgesi sınırları içinde deniz ve hava İHA'ları tarafından saldırıya uğradığını belirtti.
"Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesinde gerçekleşen saldırı kesinlikle kabul edilemez. Bu olay, deniz hukuku ve uluslararası hukukun ciddi bir ihlali niteliğindedir ve Karadeniz'deki güvenli seyrüseferi daha da tehlikeye atacaktır" sözlerini kaydeden Radev, uyarısını şu ifadelerle sürdürdü:
"Uzun zamandır, bu savaşın zamanında sona erdirilmediği takdirde coğrafi olarak genişlemeye, şiddetlenmeye ve potansiyel olarak küresel ölçekte daha da geniş bir çatışma riskini artırmaya devam edeceği konusunda uyarıda bulunuyorum."
İlk kez bu türden saldırıların, Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesi sularında düzenlendiği belirtiliyor.
Bulgaristan Başbakanı Radev, gelişmelerin Karadeniz üzerinden ticareti de etkilediğine işaret ederek "Sigorta primlerini artırıyor ve deniz trafiğini son derece zor hâle getiriyor" dedi.
Karadeniz'e kıyıdaş NATO üyesi Romanya, Bulgaristan ve Türkiye teyyakuzda. Avrupa Birliği'nde (AB) de endişe hakim.
AB: Giderek daha endişe verici hâle geliyor
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Karadeniz'de tırmanan gerilim ve artan can kayıpları ile ilgili olarak bir açıklama yaptı.
Von der Leyen, sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamasında "Karadeniz'deki durum giderek daha endişe verici hâle geliyor. Ticari gemiler ve masum mürettebatlar hedef alınıyor, denizde şimdiden can kayıpları yaşanıyor" ifadelerine yer verdi.
"Bu olay, Ukrayna menşeli tahıl taşıyan bir Türk gemisinin Romanya açıklarında vurularak batırılmasından sadece bir gün sonra meydana geldi" diyen Avrupa Komisyonu başkanı, "Sivil gemilere yönelik saldırılar kabul edilemez. Doğu kanadındaki üye devletlerimizle tam bir dayanışma içindeyiz" sözlerini kaydetti.
Avrupa başkentlerinden de art arda benzer açıklamalar yapıldı.
Almanya Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada "Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik İHA saldırıları son derece endişe vericidir. Romanya, Bulgaristan ve bölgesel ortaklarımızla dayanışma içindeyiz. Bu olayların, bölgenin ötesini de etkileyen, güvenlik ve istikrar açısından daha geniş kapsamlı etkileri olabilir" denildi.
Hürmüz'den sonra Karadeniz de mi "kapanacak"?
ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan savaş Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına, ticaretin ve enerji tedarikinin de darbe almasına yol açmıştı.
Şimdi de Rusya-Ukrayna savaşının tırmanmasıyla Karadeniz'in "kapanması", yani ticaretin tamamıyla durması endişesi tırmanıyor.
Belçika Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, bugün yaptığı açıklama ile Karadeniz'de istikrarsızlığın dünyanın gıda güvenliğine zarar vereceği uyarısında bulundu.
"Sivil gemiler ve mürettebatları korunmalı ve Karadeniz'deki seyrüsefer özgürlüğüne saygı gösterilmelidir" diyen Prevot, bunun aynı zamanda küresel gıda güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir mesele olduğunun altını çizdi.
Küresel gıda piyasaları için Ukrayna'nın tahıl ihracatının yaşamsal önem taşıdığını vurgulayan Prevot, sözlerini şöyle tamamladı:
"Gemilere saldırı düzenlendiğinde, limanlarda aksaklıklar yaşandığında veya bu rotalar kapatıldığında, Ukrayna tahılı dünya pazarlarına olması gerektiği gibi ulaşamaz. Ukrayna'nın tahıl nakliye rotaları, küresel gıda piyasaları için bir can simididir. Bu rotaların kesintiye uğraması, nakliye ve sigorta maliyetlerini artırır, gıda fiyatları üzerinde baskı yaratır ve hâlihazırda açlık ve gıda güvensizliği ile mücadele eden ülkeler de dahil olmak üzere, Avrupa'nın çok ötesindeki ülkeleri de etkiler. Karadeniz, sivil deniz taşımacılığı için açık ve güvenli kalmalıdır. Seyir özgürlüğünü korumak, aynı zamanda küresel ticareti ve küresel güvenliği korumak anlamına gelir."
Dün de Romanya açıklarında, mısır taşıyan bir yük gemisi İHA saldırısı sonucunda batmış, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensiky geminin "Türkiye'ye ait olduğunu" açıklamıştı. Zelenskiy saldırının iki Rus İHA'sı ile gerçekleştirildiğini belirterek, geminin kaptanının öldüğünü duyurmuştu. Olayla ilgili açıklama yapan Romanya makamları ise iki mürettebat üyesinin hayatını kaybettiğini açıklamıştı.
Öldüğü açıklanan gemi kaptanının Azerbaycan vatandaşı olduğu, yine Azerbaycan vatandaşı bir mürettebat üyesinin de kayıp olduğu bildirildi.
DW,Reuters, dpa, AFP/ DA, CÖ
DW
