Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna'nın insansız hava aracı anlaşmaları yoluyla silah ihracatına başlayacağını duyurdu ancak Kiev'in sahada test edilmiş askeri uzmanlığına tüm ülkeler erişemeyecek.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy salı günü silah ihracatını küresel pazarlara açacağını duyurdu.
“Ukrayna silahlarının ihracatı gerçeğe dönüşecek. Tüm detayları devlet kurumlarımız düzeyinde onayladık,” diyen Zelenskiy, modern savaşta test edilmiş Ukrayna silahları ve güvenlik uzmanlığının, devletlerinin güvenliğini ve vatandaşlarının yaşamını koruyabilecek kapasiteye sahip tüm ortaklar için ilgi çekici olduğunu belirtti.
Zelenskiy, ihracatın Ukrayna’yı destekleyen ülkelerle sınırlı olacağını ve 'Drone Anlaşmaları' olarak adlandırılan özel düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirileceğini ifade etti. Bu anlaşmalar; Ukrayna menşeli insansız hava araçları (İHA), füzeler, mühimmat ve diğer talep gören silah sistemlerinin üretim ve tedarikinin yanı sıra askeri ekipman, yazılım, teknik uzmanlık paylaşımı ve teknoloji transferini kapsayacak.
Ukrayna lideri, salı günü ayrıca silah ihracatına ilişkin “iş dünyası için otomatik izin mekanizmalarının geliştirilmesi” ve devletler arası iş birliği alanlarının belirlenmesini onayladığını açıkladı.
“Algoritma son derece net: Devletler arası düzeyde, karşılıklılık ilkesi temelinde, ilgili anlaşmalarla güvenlik iş birliği çerçevesini belirliyoruz,” dedi.
Bu çerçevenin ardından süreç, devlet kurumları ve üreticiler düzeyinde devam edecek. Kiev yönetimi, ihracatı hızlandırmak amacıyla bürokratik süreçleri sadeleştirmeyi, ihracat kontrolünde yeterli düzeyi korumayı ve şirketler için pratik işleyiş mekanizmaları oluşturmayı planlıyor.
Kontrollü ihracat
Ukrayna’nın yabancı ortakları ve yerli savunma sanayii üreticileri, Kiev’in silah ihracatı prosedürünü başlatmasını uzun süredir bekliyordu. Ülkede halihazırda yaklaşık 800 savunma üreticisi faaliyet gösterirken, bunların önemli bir kısmı üretim kapasitesini ciddi ölçüde artırmış durumda.
Son verilere göre Ukrayna yılda 4 milyondan fazla insansız hava aracı üretiyor, yeterli finansman sağlanması halinde bu rakamın iki katına çıkarılabileceği belirtiliyor.
Yerli üreticiler, özellikle insansız hava araçları olmak üzere askeri ekipman satışına yönelik kısıtlamaların kaldırılması için yaklaşık bir yıldır hükümete çağrıda bulunuyordu. Kiev yönetimi ise son altı aydır “kontrollü ihracat” olarak tanımladığı sistem üzerinde çalışıyordu.
Zelenskiy, yeni ihracat yapısıyla Ukraynalı şirketlerin ortak ülkelerin pazarlarına girme konusunda “gerçek bir fırsat” elde edeceğini söyledi. Bununla birlikte, Ukrayna ordusunun tedarik ihtiyaçlarında “mutlak önceliğe” sahip olacağını vurguladı.
Bazı silah türlerinde üretim kapasitesinin yüzde 50’ye varan fazlalık verdiğini belirten Zelenskiy, bunun devletin savunma sanayiine yaptığı yatırımlar ve uluslararası iş birliklerinin doğrudan sonucu olduğunu ifade etti. İhracattan yalnızca, 2022’de Rusya'nın Ukrayna'yı tam kapsamlı işgali sonrasında Ukrayna’yı destekleyen ülkelerin yararlanabileceği kaydedildi.
Zelenskiy, Dışişleri Bakanlığı, istihbarat birimleri ve Ukrayna Güvenlik Servisi’ne (SBU), “saldırgan devletle iş birliği nedeniyle Ukrayna silahlarının ihraç edilemeyeceği ülkelerin” listesini belirleme talimatı verdiğini de açıkladı. “Teknolojilerimizin ve silahlarımızın Rusya’nın eline geçmesini önlemek ciddi bir sınamadır,” dedi.
Körfez ülkeleri öne çıkıyor
Zelenskiy, 'Dron Anlaşmaları' modelinin Orta Doğu, Basra Körfezi, Avrupa ve Kafkasya’daki bazı ülkelerle halihazırda uygulamaya konulduğunu belirtti. ABD ile de bu konuda bir teklifin masada olduğunu doğruladı.
“Şartlar Ukrayna lehine olmalı, net bir denetim mekanizması bulunmalı ve ihracat gelirleri Ukrayna’nın savunmasına katkı sağlamalı. Süreç tam olarak bu şekilde işleyecek,” dedi.
Kiev yönetimi kısa süre önce üç Körfez ülkesiyle, deniz dronları, elektronik harp ve önleme teknolojilerini kapsayan 10 yıllık savunma iş birliği anlaşmaları imzaladı.
Ukrayna’nın deniz insansız araç filosu son yıllarda hızla büyürken, Karadeniz’de Rus askeri hedefleri ve gemilerine ağır kayıplar verdirdiği belirtiliyor. Bu kapsamda Magura V5 tipi deniz dronları öne çıkıyor. Zelenskiy, bu sistemlerin bazı kritik deniz yollarının güvenliğine de katkı sağlayabileceğini daha önce dile getirmişti.
Ukrayna ayrıca Orta Doğu’daki gerilim ve İran bağlantılı çatışmaların yarattığı jeopolitik ortamı fırsata çevirerek, güvenlik yardımı alan bir ülkeden güvenlik sağlayıcı konumuna geçmeyi ve uluslararası rolünü güçlendirmeyi hedefliyor.
euronews
